Sure Tâhâ — Ayet 92

Kelime Anlamları:

• Mâ meneake: Seni ne alıkoydu, ne engelledi?
• İz raeytehüm dallû: Onların saptıklarını gördüğün zaman.

Tefsir:

Hz. Musa (a.s.), Allah ile mülâkatı için Tûr Dağı'na gittiğinde kavmini kardeşi Hz. Harun'a (a.s.) emanet etmiş ve ona şöyle demişti: "Benim yerime geç, ıslah et ve bozguncuların yoluna uyma." Ancak Hz. Musa'nın dönüşünde kavminin, Sâmirî'nin yaptığı altın buzağıya taptığını ve büyük bir sapkınlığa düştüğünü gördü.

İşte o anda Hz. Musa (a.s.), kardeşi Hz. Harun'a (a.s.) dönerek şöyle dedi: "Ey Harun! Onların saptıklarını, Allah'ı bırakıp buzağıya taptıklarını gördüğün zaman seni ne alıkoydu? Neden hemen bana gelip durumu haber vermedin? Neden onları bu sapkınlıklarından vazgeçirmedin? Sana verdiğim görevi neden yerine getirmedin?"

Hz. Musa'nın bu sözleri, bir azarlama ve sorumluluk hatırlatması niteliğindeydi. Çünkü Hz. Harun (a.s.), peygamber olmasına rağmen kavminin bu sapkınlığını engellemekte yetersiz kalmış, onlara karşı sert davranmaktan çekinmişti. Hz. Musa ise bu durumun ciddiyetini vurgulayarak, kardeşine neden daha etkili bir müdahalede bulunmadığını soruyordu.

Bu kıssada bizler için çok önemli dersler vardır: Emri bi'l-ma'ruf ve nehyi ani'l-münker (iyiliği emredip kötülükten sakındırma) görevi, her Müslümanın omzundaki ağır bir emanettir. Bir Müslüman, çevresinde gördüğü yanlışlıklara karşı kayıtsız kalamaz. Hele ki bir topluluğun başında bulunan, onlara önderlik eden kimseler, bu sorumluluğu çok daha fazla hissetmelidir. Hz. Musa'nın (a.s.) bu çıkışı, bize gösteriyor ki; hakikat karşısında susmak, yanlışa ortak olmaktır. Allah Teâlâ, bizleri de bu bilinçle hareket eden, gördüğü yanlış karşısında eliyle, diliyle veya en azından kalbiyle buğzeden kullarından eylesin. Unutmayalım ki, bir toplumun kurtuluşu, içindeki iyilik çağrıcılarının gayretine bağlıdır.