Та Ха сүресі — Аят 92

1. Сөздердің мағынасы:

• قَالَ — айтты.
• يَا هَارُونُ — Уа, Харун! (Мұса пайғамбардың ағасы Харунға қарата айтқан үндеуі).
• مَا مَنَعَكَ — саған не кедергі болды, не тыйды.
• إِذْ رَأَيْتَهُمْ — оларды көрген кезде.
• ضَلُّوا — олар адасты, тура жолдан тайды.

1. Тәпсірі:

Мұса пайғамбар (оған Алланың сәлемі болсын) Тауратты алу үшін тауға кетіп, қауымының арасында өзінің ағасы Харунды өзінің орнына қалдырған болатын. Ол қайтып келгенде, қауымының Самири деген адамның азғыруымен бұзау мүсініне табынып, Аллаға серік қосып, тура жолдан адасқанын көрді. Сонда Мұса ағасы Харунға ашуланып: «Уа, Харун! Олардың бұзауға табынып, Алладан басқаға сиынып адасқанын көрген кезде, саған не кедергі болды? Неге олардың соңынан ермей, менің айтқанымды орындап, оларды түзеуге тырыспадың?» — деп сұрады. Яғни, Мұса пайғамбар ағасынан: «Олардың адасқанын көргенде, неге дереу маған келіп, жағдайды айтпадың, немесе неге оларға қарсы тұрып, бұл азғындыққа жол бермедің?» — деп есеп сұрады. Бұл сұрақ Харунның кінәсін анықтау үшін емес, керісінше, болған жағдайдың ауырлығын көрсету және жауапкершілікті сезіндіру үшін қойылған сұрақ еді.

1. Пайдаланатын ғибраттар:

• Жауапкершілік пен аманат: Бұл аят бізге қоғам алдындағы жауапкершілікті, әсіресе дін ісіндегі аманатты ұғынады. Біреуге бір қауымды тапсырғанда, ол адам олардың тура жолда болуын қадағалауы керек.
• Адасудың қаупі: Адамдардың азғыруларға беріліп, тура жолдан адасуы — үлкен сынақ. Мұны көргенде, әрбір мүмін ақылы мен мүмкіндігінше түзеуге ұмтылуы тиіс.
• Бауырмалдық пен кеңесу: Мұса мен Харун ағайынды еді. Мұсаның сұрағы — ағайындық махаббат пен қамқорлықтан туған сұрақ. Ислам бауырмалдықты, бір-біріне кеңес беруді және жақсылыққа шақыруды бұйырады.
• Тәубе мен түзелуге шақыру: Аят адасқандарды көргенде үнсіз қалмай, оларды тура жолға шақырудың маңыздылығын көрсетеді. Бұл — иманның және жауапкершіліктің белгісі.
• Құранның даналығы: Құран оқиғаларды тек баяндап қана қоймай, олардан өмірлік сабақ алуға шақырады. Бұл аят арқылы біз әділеттілік, адалдық және жауапкершілік сияқты құндылықтарды үйренеміз.