Аль-Анбия сүрөсү — Аят 58

1. Сөздөрдүн мааниси:

• جُذَاذًا — майда-чүйдө кыймылдатылган, талкаланган, сынык-сынык болгон бөлүктөр.
• كَبِيرًا لَّهُمْ — алардын чоң бутпарасы, башкы кудайы деп эсептелгени.
• لَعَلَّهُمْ إِلَيْهِ يَرْجِعُونَ — алар ошол чоң бутка кайрылып келишет деген үмүт менен.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Ибрахим (алайхис-салам) элдин сыйынган буттарынын баарысын талкалап, майда-чүйдө сыныктарга айландырды. Бирок алардын ичинен эң чоңун, башкы деп эсептелгенин гана тийбей калтырды. Муну ал атайылап жасады: эл кайра келип, ошол чоң буттан «буларды ким талкалады?» деп сурашсын деп күттү. Себеби чоң бут эч нерсеге жооп бере албай турганын, ал тургай өзүн коргой албаганын көрсөтүү менен, алардын буттарынын жалган кудай экенин далилдеп, аларга каршы ачык эскертүү болушун каалады. Бул алардын акылсыздыгын жүзүнө ачык көрсөтүү жана аларга каршы далилди бекем орнотуу үчүн жасалган иш болчу.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ислам акыйкатты ачык-айкын далилдер менен орнотууну үйрөтөт: Ибрахим (алайхис-салам) буттардын алсыздыгын көрсөтүү аркылуу элдин жүрөгүнө акыйкатты жеткирүүнү максат кылган.
• Жалган кудайларга сыйынуунун пайдасыздыгы жана акылга сыйбастыгы ачык көрсөтүлөт: өзүн коргой албаган нерсеге сыйынуу адамды акыйкатка жеткирбейт.
• Акылдуулук жана ойлонуу — ыймандын негизи. Бул окуя адамды ой жүгүртүүгө, акыйкатты издөөгө чакырат.
• Ислам дини акыйкатты, илимди жана далилди урматтайт. Ошондуктан ал адамдын акылын жана жүрөгүн жарык кылуучу туура жол катары бардык адамдарга ачык.