Anbiyo surasi — Oyat 58

Kalimalarning ma'nolari:

• جُذَاذًا: mayda-chuyda bo'laklar, parcha-parcha qilib maydalangan narsa.
• كَبِيرًا لَّهُمْ: ularning katta buti (asosiy sig'inadigan buti).

Tafsir:

Ibrohim alayhissalom o'z qavmining butlarini sindirib, ularni mayda bo'laklarga aylantirdi. Biroq ularning eng katta butini sindirmay qoldirdi. Buning sababi shu ediki, qavm butxonaga qaytib kelganda, o'sha katta butni ko'rib, undan: "Bu ishni kim qildi?" deb so'rashsin. Shunda ular butning ojizligini, hech narsaga qodir emasligini o'zlari anglab yetishsin va Ibrohimning da'vatiga qarshi hech qanday dalil topolmay qolishsin. Bu ish orqali Ibrohim alayhissalom ularning aqliy jihatdan o'ylashlariga, butlarning iloh emasligini o'zlari tan olishlariga zamin yaratdi. Ya'ni, ular katta butdan so'raganlarida, u javob bera olmaydi, bu esa ularning e'tiqodlarining batil ekaniga yaqqol dalil bo'ladi.

Foydalar:

Ushbu qissadan o'quvchi uchun quyidagi saboqlar bor: Haqiqatni isbotlashda aql va dalil bilan yondashish, batil e'tiqodlarni fosh etishda hikmatli yo'l tutish lozim. Ibrohim alayhissalomning bu harakati botilga qarshi kurashda jasorat va donolik namunasi bo'lib, musulmon kishi ham haqiqatni o'rnatishda aqlli va sabrli bo'lishi kerak. Shuningdek, bu voqea insonni butlarga emas, balki yagona Allohga ibodat qilishga, Uning qudratini tan olishga undaydi. Har qanday mavhumot va butparastlik — batil ekanini, faqat Allohning O'zigina ibodatga loyiq ekanini uqtiradi. Bu esa mo'minning qalbini mustahkamlab, uni faqat Allohga tavakkul qilishga chorlaydi.