Surat Al-Anbiya — Ayat 58

1) Tegesing tembung-tembung kang perlu dijlentrehake:

• جُذَاذًا (judzadzan): tegesé potongan-potongan cilik, remukan, utawa pecahan kang wis ora wutuh manèh.
• كَبِيرًا لَّهُمْ (kabīran lahum): tegesé reca kang paling gedhé miturut wong-wong mau, yaiku reca kang dianggep paling utama lan disembah paling akeh.
• لَعَلَّهُمْ (la'allahum): tegesé "muga-muga padha" utawa "supaya padha", yaiku ngarep-arep supaya wong-wong mau bali marang reca gedhé mau.
• يَرْجِعُونَ (yarji'ūn): tegesé padha bali, yaiku bali marang reca gedhé mau kanggo takon.

2) Katrangané ayat:

Ing ayat iki, Nabi Ibrahim 'alaihissalam nindakake sawijining tumindak kang gedhé banget, yaiku ngrusak kabèh reca-reca kang disembah déning kaumé. Reca-reca mau padha diremuk dadi pecahan-pecahan cilik nganti ora ana kang isih wutuh. Nanging, Nabi Ibrahim sengaja ninggalake siji reca, yaiku reca kang paling gedhé, supaya ora dirusak.

Tumindak iki dudu sembarangan, nanging ana tujuané kang jero. Nabi Ibrahim kepéngin supaya kaumé padha bali marang reca gedhé mau lan takon sapa kang ngrusak reca-reca liyané. Kanthi cara iki, Nabi Ibrahim arep mbuktekake marang kaumé yèn reca-reca kang padha disembah iku sejatiné ora bisa apa-apa, ora bisa ngomong, ora bisa mènèhi pitulungan, lan ora bisa mbélani awake dhéwé. Yèn reca gedhé waé ora bisa njaga reca-reca liyané saka karusakan, kepriyé manèh bisa njaga manungsa?

Iki minangka cara Nabi Ibrahim kanggo mbukak mripaté kaumé marang kaluputané nyembah reca. Dadi, tumindak iki dudu mung ngrusak barang, nanging minangka bukti kang cetha lan argumen kang kuwat kanggo mbantah panyembahan marang reca. Kanthi ninggalake reca gedhé, Nabi Ibrahim péngin kaumé padha mikir lan éling yèn reca-reca iku ora pantes disembah.

3) Piwulang lan paédah kang bisa dijupuk:

• Ayat iki mulang kita yèn nyembah saliyané Allah iku ora ana gunané lan ora bisa nulungi sapa waé.
• Kita bisa sinau saka kawicaksanané Nabi Ibrahim kang nggunakake cara kang cerdas kanggo nduduhake kaluputané kaumé, yaiku kanthi cara kang bisa mbukak pikirané wong akèh.
• Ayat iki ngélingake kita yèn bukti-bukti kebeneran agama Islam iku cetha lan kuwat, mula ora ana alesan kanggo ora nampa kebeneran.
• Kita dijak supaya tansah nggunakake akal lan pikiran kang séhat nalika nyinaoni babagan agama, supaya ora gampang ketipu déning barang-barang kang ora ana dayané.
• Islam mulang kita supaya wani ngadeg ing dalan kebeneran, kaya déné Nabi Ibrahim kang wani nglawan kapercayan kang salah sanajan dhèwèké dhéwé.
• Kanthi mangerteni crita iki, kita dadi luwih tresna marang Al-Qur'an amarga isiné crita-crita kang mènèhi piwulang urip kang migunani banget.