سورت انبياء — آیت 63

د مهمو کلمو معنا:

• کَبِيرُهُمْ: د دوی لوی بت (معبود).
• فَاسْأَلُوهُمْ: نو له دوی څخه پوښتنه وکړئ.
• يَنطِقُونَ: خبرې کوي، وینا کوي.

تفسیر:

حضرت ابراهیم علیه السلام د قوم له خوا د بتانو د ماتولو په تور ونیول شو. کله چې له هغه څخه وپوښتل شول چې ایا تا زموږ معبودان مات کړي دي؟ نو هغه په ځواب کې وویل: "بلکې دا کار د دوی د لوی بت (کبیر) کړی دی." دا ځواب د هغه چا د حماقت او بې عقله ښودلو لپاره و چې بتان یې معبودان ګڼل. هغه دوی ته وویل: "نو تاسو له خپلو بتانو څخه پوښتنه وکړئ که چیرې دوی خبرې کولای شي." دا په دې معنا وه چې که دوی (بتان) خبرې نه شي کولای، نو څنګه کولای شي چې داسې کار وکړي؟ په دې توګه ابراهیم علیه السلام د دوی د بې عقله عبادت پرده پورته کړه او د دوی په سترګو کې یې د بتانو بې وسي او عجز ښکاره کړ. په حقیقت کې هغه پخپله دا کار کړی و، خو د دې ځواب په وسیله یې غوښتل چې دوی ته د دوی د معبودانو د بې وسۍ او بې ارزښتۍ ثبوت وړاندې کړي.

فايدې:

• دا آیت مونږ ته ښیي چې د حق د بیانولو لپاره په هوښیارۍ او حکمت سره دلیل وړاندې کول څومره مهم دي. ابراهیم علیه السلام د دوی د باطل عقیدې د ردولو لپاره داسې طریقه وکاروله چې دوی یې د خپلو بتانو د بې وسۍ په اړه فکر کولو ته اړ کړل.
• مونږ ته دا درس راکوي چې د باطل په وړاندې باید په زړورتیا او روښانه دلیلونو سره ودرېږو، حتی که دښمنان ډېر او پیاوړي وي.
• دا آیت د توحید د اهمیت او د شرک د باطل والي یادونه کوي؛ هغه څوک چې د خدای پرته نور عبادت کوي، د دوی معبودان نه د ځان لپاره ګټه لري او نه د نقصان مخه نیسي.
• په دې کې د استدلال او منطق ښکلا ده؛ چې کله د باطل خاوندان د خپلو ادعاوو په ثابتولو کې پاتې راشي، نو د دوی باطل والی ښکاره کیږي.