Сураи Аль-Анбия — Оят 63

1. Маънои калимаҳои муҳим:

• «بَلْ»: ҳарфи ибтидо ва идроб аст, ки суханони пешинро рад мекунад ва гуфтори навро оғоз менамояд.
• «كَبِيرُهُمْ»: бузургтарини бутҳои онҳо.
• «فَاسْأَلُوهُمْ»: пас аз онҳо бипурсед.
• «يَنطِقُونَ»: сухан мегӯянд, ҳарф мезананд.

1. Тафсири оят:

Иброҳим (алайҳис-салом) пас аз он ки бутҳоро пора-пора кард ва танҳо бузургтарини онҳоро боқӣ гузошт, қавмаш бо ҳайрат ва хашм омаданд ва пурсиданд, ки ин корро кӣ кардааст. Он гоҳ Иброҳим барои исботи нотавонии бутҳо ва беақлии парастандагони онҳо гуфт: «Не, ин корро бузургтарини онҳо кардааст, пас аз худи онҳо бипурсед, агар онҳо сухан мегӯянд». Ин гуфтор барои он буд, ки ҳуҷҷат бар онҳо тамом шавад ва онҳо худашон эътироф кунанд, ки бутҳо на метавонанд сухан гӯянд ва на метавонанд чизе кунанд. Дар дили худ Иброҳим медонад, ки ин корро худаш кардааст, аммо барои нишон додани оҷизии бутҳо ва беасоси бутпарастӣ ин тавр гуфт. Қавм фаҳмиданд, ки бутҳо на сухан мегӯянд ва на фоидаву зарар мерасонанд, вале аз рӯи ҷаҳолат ва ҳавобаландӣ ба худ омаданд ва ба ҷои тавба ба зулму саркашӣ рӯй оварданд.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Ин оят нишон медиҳад, ки далелҳои равшан ва мантиқӣ метавонанд ботилро расво кунанд ва ҳақро собит намоянд.
• Иброҳим (алайҳис-салом) бо ҳикмат ва меҳрубонӣ қавми худро ба сӯи ҳақ даъват кард, на бо зӯроварӣ, балки бо бурҳон ва далел.
• Бутҳо ва ҳар чизе, ки ғайри Худо парастиш мешавад, оҷиз ва нотавонанд; на метавонанд сухан гӯянд, на фоида расонанд ва на зарар.
• Ин оят моро тарғиб мекунад, ки танҳо ба Худои ягона ибодат кунем ва аз ширку бутпарастӣ дурӣ ҷӯем.
• Қуръон бо чунин мисолҳо ақлро бедор мекунад ва инсонро ба андеша ва тафаккур даъват менамояд, то роҳи ростро пайдо кунад.
• Ин оят сабру ҳикмати паёмбаронро дар даъват ба тавҳид нишон медиҳад ва моро водор мекунад, ки бо илм ва ахлоқ ба сӯи ҳақ даъват намоем.