Sure Enbiyâ — Ayet 63

Kelime Anlamları:

• Bel: Aksine, bilakis.
• Kebîruhum: Onların büyüğü, en irisi.
• Fes'elûhum: Onlara sorun.
• Yentıkûn: Konuşuyorlar, nutuk atıyorlar.

Tefsir:

Hz. İbrahim (a.s.), kavminin putları kırdığını görüp onu sorguya çektiklerinde, onlara karşı hem akıllarını başlarına toplamaları hem de putların acizliğini gözler önüne sermek için şöyle dedi: "Hayır, bunu yapan şu büyükleri olan puttur. Eğer konuşabiliyorlarsa, haydi onlara sorun da size söylesinler!"

Bu söz, aslında bir ta'riz (dolaylı anlatım) ve ilzam (delille susturma) sanatıdır. Hz. İbrahim, putların konuşamadığını, yürüyemediğini, hiçbir iş yapamadığını çok iyi biliyordu. Fakat onlara bu soruyu sorarak, kendi elleriyle yaptıkları bu cansız heykellere tapan insanların ne kadar büyük bir yanılgı içinde olduklarını, kendi akıllarıyla itiraf etmelerini sağlamak istiyordu. Zira putlar konuşamıyorsa, hiçbir şeye güçleri yetmiyorsa, onlar nasıl ilah olabilirlerdi ki?

Burada ince bir hikmet ve tevhid mücadelesinin en güzel örneklerinden biri vardır. Hz. İbrahim, batıl inançlarla mücadelede sadece fiziksel bir eylemle yetinmemiş, aynı zamanda akli delillerle de onları susturmuştur. Bu ayet, bizlere şunu öğretir: Hakikat karşısında batıl ne kadar büyük görünürse görünsün, aslında o kadar zayıf ve çaresizdir. Yeter ki biz, Hz. İbrahim gibi kesin bir imanla ve hikmetli bir dille hakikati haykıralım.

Ey iman edenler! Bugün de etrafımızda konuşamayan, duyamayan, fayda ve zarar veremeyen nice "putlar" vardır. Bunlar; makam olabilir, mal olabilir, nefis arzuları olabilir veya insanların uydurduğu beşeri sistemler olabilir. Mümin, her zaman Hz. İbrahim'in bu tavrını örnek almalı; hiçbir gücün Allah'ın kudreti karşısında duramayacağını bilmeli ve batılın karşısında dimdik durmalıdır. Unutmayalım ki, hak geldiğinde batıl zail olur (yok olur). Bizim görevimiz, hakkı haykırmak ve Allah'a güvenmektir.