Ənbiya surəsi — Ayə 79

Kəlmələrin mənaları:

• Fəhhemnahə: Biz ona (Süleymana) anlayış verdik, hökmü başa saldıq.
• Hukmən: Peyğəmbərlik, hökmranlıq və düzgün qərar vermə qabiliyyəti.
• Səxxərna: Biz ram etdik, tabe etdik, müsəxxər etdik.
• Yüsəbbihnə: Allahı pak və müqəddəs sayıb təsbih edirlər, Onu hər cür nöqsandan uzaq tuturlar.
• Künna fa'ilin: Biz bunları edən idik, qüdrətimiz buna çatırdı və bunu etməyə qadir idik.

Təfsir:

Bu ayə, iki böyük peyğəmbər olan Davud və Süleymanın (onlara salam olsun) əhvalatından bəhs edir. Bir dəfə iki adam arasında bir mübahisə baş vermişdi: birinin qoyun sürüsü, digərinin isə əkini (tarlası) var idi. Qoyunlar gecə vaxtı əkinə girib onu yemiş və məhv etmişdilər. Davud peyğəmbər (ə.s) hökm verdi ki, qoyunlar əkin sahibinə verilsin. Lakin Allah-taala, daha incə və hər iki tərəfin mənafeyini qoruyan bir hökmü Süleymana (ə.s) anlatdı. Süleyman peyğəmbərin hökmü belə oldu: qoyunlar müvəqqəti olaraq əkin sahibinə verilsin ki, onların südündən, yunundan və balalarından faydalansın; əkin sahəsi isə qoyun sahibinə verilsin ki, onu bərpa edib yenidən əksin. Əkin əvvəlki vəziyyətinə qayıtdıqda, hər kəs öz malını geri götürsün. Bu, həm ədalətli, həm də hər iki tərəfin haqqını qoruyan bir hökm idi.

Allah-taala həm Davuda, həm də Süleymana peyğəmbərlik, hökmranlıq və dərin elm, hikmət bəxş etmişdi. Lakin bu xüsusi məsələdə Süleymana daha dərin bir anlayış və incə bir fəhm verdi. Bu, Allahın kəramətidir ki, istədiyi quluna əlavə lütf edir.

Daha sonra Allah Davud peyğəmbərə (ə.s) verdiyi böyük nemətlərdən söz açır: Dağlar və quşlar Davudun əmrinə ram edilmişdi. Onlar Davudla birlikdə Allahı təsbih edir, Onun paklığını və ucalığını dilə gətirirdilər. Bu, Davud peyğəmbərin mənəvi ucalığını və Allahın ona olan xüsusi hörmətini göstərən böyük bir möcüzə idi.

Ayənin sonunda Allah-taala buyurur: "Biz bunları edən idik." Yəni, Biz qüdrətliyik, hər şeyə qadirik. Bu işlər Bizim üçün çətin deyildi və Biz bunları mükəmməl bir şəkildə həyata keçirdik.

Dəvət və ibrət:

Bu ayədən öyrənirik ki, Allah-taala öz peyğəmbərlərinə və mömin bəndələrinə elm və hikmət bəxş edir. Biz də Allahdan elm, anlayış və hikmət istəməliyik. Çünki elm və hikmət, insanı doğru yola yönəldən və onu çətin məsələlərdə düzgün qərar verməyə qadir edən ən böyük nemətlərdəndir. Həmçinin, bu ayə bizə öyrədir ki, mübahisələrdə ədalətli olmaq və hər iki tərəfin haqqını qorumaq çox vacibdir. Allahın qüdrəti hər şeyə çatır; O, istədiyi şeyi edir və heç bir şey Ona çətin gəlmir. Biz də Allahın qüdrətinə və hikmətinə tam inanmalı və Ona təvəkkül etməliyik.