Аль-Анбия сүресі — Аят 79

1. Сөздердің мағынасы:

• فَفَهَّمْنَاهَا — яғни біз оны (үкімді, шешімді) түсіндірдік, ұғындырдық.
• حُكْمًا — даналық, үкім шығару қабілеті, пайғамбарлық.
• عِلْمًا — білім, діни және дүниелік ілім.
• سَخَّرْنَا — бағындырдық, бойсұндырдық.
• يُسَبِّحْنَ — Аллаһты дәріптейді, ұлықтайды.
• وَكُنَّا فَاعِلِينَ — біз осыны істеуші, құдіреті жетуші едік.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Дәуіт пайғамбар мен оның ұлы Сүлеймен пайғамбар арасында болған бір дау-дамайдың шешілуі баяндалады. Бір адамның қойы басқа бір адамның егістігіне түсіп, егінді таптап кетеді. Екі жақ Дәуіт пайғамбарға шағымданады. Дәуіт пайғамбар қой иесін егістік иесіне қойларын беруге үкім шығарады. Ал оның ұлы Сүлеймен пайғамбарға Аллаһ тағала бұл мәселенің әділ әрі пайдалы шешімін түсіндіреді: қой иесі егістік иесінің жерін қалпына келтіріп бергенше, егістік иесі қойлардың сүтінен, жүнінен және төлінен пайдаланып тұрады. Егістік бұрынғы қалпына келген соң, қойлар өз иесіне, егістік өз иесіне қайтарылады. Осылайша екі жақ та әділдікке қол жеткізеді.

Аллаһ тағала Дәуіт пен Сүлейменнің екеуіне де үкім шығару даналығын, пайғамбарлықты және білімді берген. Сүлейменге бұл мәселенің шешімін арнайы түсіндіргенімен, екеуі де Аллаһтың берген игіліктеріне ие болды. Сондай-ақ Аллаһ тағала Дәуітке тауларды және құстарды бағындырып, ол Аллаһты дәріптеген кезде олар да бірге дәріптейтін. Мұның бәрін Аллаһтың құдіретімен жүзеге асты.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһ тағала қалаған құлына даналық пен білімді арнайы бере алады. Сүлеймен пайғамбарға берілген түсінік осының айқын дәлелі.
• Әке мен бала арасындағы қарым-қатынас — білім мен даналықтың мұра болып қалуының үлгісі. Дәуіт те, Сүлеймен де Аллаһтың берген игілігіне ие болды.
• Дау-дамайды шешкенде екі жақтың да мүддесін қорғайтын әділ шешім табу — исламның ұлықтаған қағидасы.
• Аллаһ тағала табиғатты адамға бағындыра алады. Таулар мен құстардың Дәуітпен бірге Аллаһты дәріптеуі — Жаратушының шексіз құдіретінің көрінісі.
• Аллаһты дәріптеу (тәсбих) — жаратылыстың барлығы қатысатын ұлы ғибадат. Бұл адамды Аллаһқа жақындатады және жүректі нұрландырады.
• Білім мен даналық — Аллаһтың сыйы. Оны игілікке жұмсау әрбір мұсылманның парызы.