Аль-Анбия сүрәсе — Аять 99

Сүзләрнең мәгънәләре:

• һәүәләи — болар (сынымнар һəм табынган нәрсәләр)
• әлиһә — аллаһлар, илаһлар (гыйбадәт кылына торган затлар)
• вәрәдүһә — аңа (җәһәннәмгә) керделәр
• хәлидүн — мәңге калучылар

Аять тәфсире:

Әгәр дә сез табынган бу сынымнар, потлар һәм башка нәрсәләр чыннан да илаһ булсалар, алар Җәһәннәм утына кермәсләр иде. Чөнки чын илаһ үзе гыйбадәт кылучыларны коткарырлык көчкә ия булырга тиеш, ә үзе Җәһәннәмдә газап чигүче булса, ул ничек итеп илаһ була алсын? Әгәр алар чын илаһлар булсалар, үзләренә табынучыларны да, үзләрен дә уттан саклар иделәр.

Ләкин хәкикәттә андый түгел: бу сынымнар — бернәрсәгә дә кадир булмаган җансыз нәрсәләр. Алар үзләренә табынучылар белән бергә Җәһәннәмгә керерләр. Гыйбадәт кылучылар да, гыйбадәт кылынган сынымнар да — барысы да Җәһәннәм утында мәңгегә калырлар. Аларга аннан чыгу юлы булмас, газаплары даими булыр.

Бу — Аллаһы Тәгаләнең гаделлеге: ул кешеләрне үзенә тиңдәш кылганнарны, ялган илаһларга табынучыларны һәм шул ялган илаһларның үзләрен дә бергә җәзалаячак. Аларның барысы да мәңгелек газапта калырлар.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Тәүхид — иң бөек хакыйкать: Бу аять безгә Аллаһыдан башкага табынуның бушлыгын һәм зарарлылыгын күрсәтә. Чын илаһ булыр өчен, затның үзе дә һәркемне һәм һәрнәрсәне коткарырлык кодрәткә ия булуы шарт.
2. Кыямәт көнендә хакыйкать ачылачак: Бүген ялган илаһларга табынучылар үзләренең хаталарын күрмиләр, ләкин Кыямәт көнендә аларга барысы да ачык булыр. Әмма ул көндәге аңлау инде файда бирмәс.
3. Ислам — акыл динe: Ислам кешене уйларга, фикерләргә өнди. Әгәр кеше акылын кулланып уйласа, ул беркайчан да таш, агач яки үзе кебек кешедән ярдәм сорап табынмас.
4. Аллаһыга гына табыну — котылу юлы: Бу аять безне Аллаһыга ихлас күңелдән генә табынырга һәм Аңардан гына ярдәм сорарга өнди. Чөнки тик Аллаһы гына безне һәр төрле газаптан сакларга көче җитә торган зат.