حج سۈرىسى — ئايەت 17

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج بولغان سۆزلەر:

• ھادۇ (هَادُوا): يەھۇدىيلار.
• سابىئىن (الصَّابِئِينَ): بەزى پەيغەمبەرلەرگە ئەگەشكەن بىر جامائەت، ياكى ئۆز پىترىتىدە قالغان، ئېنىق بىر دىنى بولمىغان كىشىلەر.
• ناسارا (النَّصَارَىٰ): ناسارالار، يەنى ئىسا ئەلەيھىسسالامغا ئەگەشكەنلەر.
• مەجۇس (الْمَجُوسَ): ئوتقا چوقۇنغۇچىلار، ئوت، قۇياش ۋە ئايغا چوقۇنىدىغانلار.
• مۇشرىكلار (الَّذِينَ أَشْرَكُوا): بۇتپەرەسلەر، يەنى ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرگەنلەر.
• يەفصىل (يَفْصِلُ): ھۆكۈم قىلىدۇ، ئايرىم-ئايرىم ھۆكۈم چىقىرىدۇ.
• شەھىد (شَهِيدٌ): ھەممە ئىشقا گۇۋاھ بولغۇچى، ھېچ نەرسە ئۇنىڭدىن يوشۇرۇن قالمايدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئىمان ئېيتقان مۇئمىنلەر، يەھۇدىيلار، سابىئىنلەر، ناسارالار، ئوتقا چوقۇنغۇچى مەجۇسلار ۋە بۇتپەرەس مۇشرىكلارنى تىلغا ئېلىپ، ئۇلارنىڭ ھەممىسىنىڭ ئارىسىدا قىيامەت كۈنى ئاللاھنىڭ ھۆكۈم چىقىرىدىغانلىقىنى بىلدۈرىدۇ. ئاللاھ ھەر بىر كىشىنىڭ ئەمەلىگە قاراپ ھۆكۈم قىلىدۇ: ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەل قىلغانلارنى جەننەتكە كىرگۈزىدۇ، كاپىر بولغانلارنى دوزاخقا كىرگۈزىدۇ. ئاللاھ ھەر قانداق نەرسىگە گۇۋاھ بولغۇچىدۇر، بەندىلەرنىڭ بارلىق سۆز-ھەرىكەتلىرىنى كۆرۈپ تۇرىدۇ، ھېچ نەرسە ئۇنىڭدىن يوشۇرۇن قالمايدۇ، ھەممىسىنى خاتىرىلەپ ساقلايدۇ ۋە ھەر بىرىگە ئەمەلىگە يارىشا مۇكاپات ياكى جازا بېرىدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھ تائالا ھەممە ئادەمنىڭ ئەمەلىنى بىلىپ تۇرىدۇ، ھەر قانداق دىن ۋە مەزھەبتىكى كىشىلەرنىڭ ئارىسىدا ئادىل ھۆكۈم چىقىرىدۇ. شۇڭا ھەر بىرىمىز ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئەمەل قىلىپ، ئىمانىمىزنى پۇختا قىلىشىمىز ۋە ياخشى ئەمەللەرنى كۆپ قىلىشىمىز كېرەك. ئاللاھنىڭ ھەممە ئىشقا گۇۋاھ بولۇشى بىزگە ئۈمىد ۋە تەسەللى بېرىدۇ، چۈنكى بىز ھەر قانداق ئەمەلىمىزنى ئاللاھ ئۈچۈن قىلساق، ئۇنىڭ ئەجرىنى ئاللاھ بېرىدۇ. ئاللاھنىڭ ھۆكمى ئادىل ۋە ھېكمەتلىك بولۇپ، ھەر بىر كىشى ئۆز ئەمەلىگە يارىشا مۇكاپات ياكى جازا ئالىدۇ. بۇ ئايەت بىزنى ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە چىن كۆڭلىدىن ئىمان ئېيتىش، ھەمدە ياخشى ئەمەللەرنى قىلىش ئارقىلىق جەننەتكە ئېرىشىشكە تەرغىب قىلىدۇ.