Аль-Хаджж сүресі — Аят 39

1. Сөздердің мағынасы:

• أُذِنَ — рұқсат берілді.
• يُقَاتَلُونَ — оларға қарсы соғыс жүргізілуде, яғни олар шабуылға ұшырап отыр.
• ظُلِمُوا — оларға әділетсіздік жасалды, зорлық-зомбылық көрсетілді.
• لَقَدِيرٌ — әлбетте құдіретті, күші жетуші.

1. Тәпсірі:

Бұл аятта Аллаһ Тағала мұсылмандарға соғыс жүргізуге рұқсат берген сәтті баяндайды. Осыған дейін мұсылмандар Меккеде тұрған кезде оларға қарсы күресуге тыйым салынып, қарсыластарының қорлығына сабыр етуге бұйырылған болатын. Бірақ құрым-қысым шектен асқанда, Пайғамбар ﷺ Меккеден Мәдинаға қоныс аударып, ислам күш-қуатқа ие болған соң, Аллаһ мұсылмандарға өздеріне жасалған әділетсіздік пен агрессияға қарсы соғысуға рұқсат етті.

Аяттағы «оларға соғыс ашылуда» деген сөз мұсылмандардың өздері бастамашы болғанын емес, керісінше, оларға қарсы шабуыл жасалып жатқанын білдіреді. Яғни бұл рұқсат олардың өздері таңдаған соғыс емес, қорғаныс сипатындағы әділ жауап болды. Аллаһ олардың жеңіске жетуіне күші жетуші екенін, тіпті соғыссыз-ақ жеңіс бере алатынын хабарлайды. Алайда Аллаһтың даналығы мұсылмандарды сынау үшін оларға қарсыластарымен соғысуды тағдыр етті. Бұл сынақ арқылы шынайы иман мен сабырлық айқындалады.

1. Пайдалы қорытындылар:

• Аллаһ әділетсіздікке ұшырағандардың жағында екенін және оларды қорғауға құдіретті екенін білдіреді. Бұл — қиындыққа тап болған әрбір мұсылманға үміт пен сенім береді.
• Ислам — зорлықтың діні емес, әділеттілік пен қорғаныс діні. Соғысқа рұқсат тек қана қорғану және әділетсіздікке қарсы тұру үшін берілген.
• Сабыр ету — иманның көрсеткіші. Мұсылмандар Меккеде көп жылдар бойы қорлыққа сабыр етті, содан кейін ғана рұқсат берілді. Бұл сабырдың соңы жеңіс пен жеңілдікке жетелейтінін үйретеді.
• Аллаһтың көмегіне сену — мұсылманның ең үлкен тірегі. Ол қаласа, соғыссыз-ақ жеңіс береді. Бұл Аллаһтың құдіретіне деген сенімді нығайтады.
• Бұл аят исламның бастапқы кезеңіндегі қиындықтар мен жеңістерді еске салып, бүгінгі мұсылмандарға да қиындықтарға төзе білуге, Аллаһтың әділдігіне сенуге шақырады.