Haj surasi — Oyat 57

Kalimalarning ma'nolari:

• كَفَرُوا – inkor qildilar, iymon keltirmadilar.
• كَذَّبُوا – yolgʻonga chiqardilar.
• بِآيَاتِنَا – Bizning (Allohning) oyatlarimizni, yaʼni Qurʼon va moʻjizalarni.
• عَذَابٌ مُهِينٌ – xor qiluvchi, xoʻrlovchi azob.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda kofirlar va Uning oyatlarini yolgʻon deb hisoblaganlar haqida xabar bermoqda. Ushbu oyat Allohning Qiyomat kunida bandalari orasida hukm chiqarishi haqidagi zikrning davomidir. Oʻsha kunda hukmronlik butunlay Allohning Oʻzigagina xos boʻladi. U bandalari orasida adolat bilan hukm qiladi. Iymon keltirgan va solih amallar qilgan moʻminlar jannatlarda doimiy neʼmatlarga ega boʻlishadi. Ammo Allohning birligini inkor etgan, Uning paygʻambarlarini yolgʻonchiga chiqargan va nozil qilingan oyatlarini rad etgan kofirlarga kelsak, ular uchun jahannamda xor qiluvchi, xoʻrlovchi azob tayyorlangan. Bu azob ularni tubanlikka tushiradi va ularning yuzlarini qora qiladi. Ular hukmronlik va qudratga daʼvo qilgan boʻlsalar-da, oʻsha kunda ular eng zaif va xor boʻlganlardan boʻlishadi.

Oyatdan olinadigan saboqlar va foydalar:

• Alloh taoloning hukmi mutlaq va adolatli boʻlib, U hech kimga zulm qilmaydi. Har bir banda qilgan amaliga yarasha mukofot yoki jazo oladi.
• Kufr va Allohning oyatlarini yolgʻon deb bilish eng katta gunoh boʻlib, bu insonni xorlik va xoʻrlik azobiga olib boradi.
• Moʻminlar uchun bu oyatda tasalli va umid bor – ularning sabrlari va solih amallari behuda ketmaydi, balki ular uchun doimiy neʼmatlar tayyorlangan.
• Inson dunyoda kuch-qudratga ega boʻlishi bilan magʻrurlanmasligi kerak, chunki haqiqiy izzat va hurmat faqat Allohning huzurida boʻladi. Kimki Allohga iymon keltirsa va Unga itoat etsa, oxiratda izzat topadi, kimki kofir boʻlsa, xorlikka uchraydi.
• Bu oyat insonni Allohning oyatlariga imon keltirishga, ularni tafakkur qilishga va ularga amal qilishga chorlaydi, chunki oyatlarga yuz oʻgirish halokatga olib boradi.