Haj surasi — Oyat 58

Kalimalarning ma'nolari:

• Hijrat qilganlar — diyorlarini tark etib, Alloh yo'lida chiqib ketganlar.
• Rizqan hasanan — yaxshi, go'zal va doimiy rizq, ya'ni jannat ne'matlari.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda O'z yo'lida hijrat qilgan, ya'ni diyorlarini, oilalarini va mol-mulkini tashlab, Allohning roziligi uchun va Uning dinini quvvatlash uchun chiqib ketgan bandalari haqida xabar bermoqda. Ulardan ba'zilari dushmanlarga qarshi jihod paytida o'ldirilgan, ba'zilari esa jang qilmasdan, tabiiy o'lim bilan vafot etgan bo'lishi mumkin. Alloh taolo ularning ikkalasiga ham — o'ldirilganiga ham, o'lganiga ham — albatta, go'zal rizq berishini va'da qilmoqda. Bu rizq jannat ne'matlari bo'lib, u doimiy, cheksiz va abadiydir. U yerda ular uchun hamma narsa pokiza, lazzatli va ko'ngilga yoqimli bo'ladi. Bu rizq hech qachon tugamaydi va ulardan ajralmaydi.

So'ngra Alloh taolo O'zining mukammal sifatini bayon qilib: "Albatta, Allohning O'zi yaxshi rizq beruvchilarning eng yaxshisidir", deydi. Chunki U rizqni hisobsiz beradi, hech qanday evaz talab qilmaydi va Uning rizqi hech qachon tugamaydi. U bandalariga faqat yaxshilikni xohlaydi va ularni eng go'zal tarzda ta'minlaydi.

Foydalar va saboqlar:

1. Alloh yo'lida hijrat qilish — buyuk amal bo'lib, u Allohning roziligini topishning eng ulug' yo'llaridan biridir. Hijrat qilgan kishi o'z diyorini tark etsa ham, Alloh unga bundan ham yaxshiroq joy va rizq beradi.
2. Alloh yo'lida o'ldirilgan yoki o'lgan kishi uchun jannat va'da qilingan. Bu mo'minlarga katta tasalli va umiddir — ularning qurbonliklari zoye ketmaydi.
3. Alloh taoloning rizqi cheksizdir. U bandalariga faqat yaxshilikni xohlaydi va ularni eng go'zal tarzda ta'minlaydi. Shuning uchun mo'min kishi faqat Allohdan umid qilishi va Unga tavakkal qilishi kerak.
4. Bu oyat musulmonlarga sabr va matonat o'rgatadi — ular yo'lida qanday qiyinchiliklar bo'lmasin, oxir-oqibat Allohning mukofoti ulardir. Bu ularni Islom yo'lida mustahkam turishga va Allohga bo'lgan ishonchni kuchaytirishga chorlaydi.
5. Allohning "eng yaxshi rizq beruvchi" ekanligi — Uning bandalariga bo'lgan cheksiz rahmati va marhamatining dalilidir. Bu mo'minlarning qalbini Allohga muhabbat bilan to'ldiradi va ularni Unga yaqinlashishga undaydi.