Haj surasi — Oyat 59

Kalimalarning ma'nolari:

• Mudkhalan: Kiriladigan joy, makon.
• Yardavnahu: Uni ma'qul ko'radilar, rozi bo'ladilar.
• Halim: O'z bandalariga jazolashda shoshilmaydigan, ularga muhlat beruvchi, yumshoq muomala qiluvchi.

Tafsir:

Alloh taolo o'z yo'lida hijrat qilgan, chiqqan va Uning roziligi uchun kurashgan bandalariga albatta, ular mamnun bo'ladigan, ko'ngillari to'ladigan bir makonni — jannatni nasib qiladi. Chunki jannatda nafslar xohlagan narsalar, ko'zlar zavqlanadigan ne'matlar mavjuddir. Ular o'sha joyga kirganlarida, o'zlariga berilgan mukofotdan rozi bo'lishadi va bu ularning barcha qurbonliklari evaziga eng buyuk yutuqdir. Alloh taolo, albatta, bandalarining amallarini va niyatlarini biluvchidir — kim Uning roziligi uchun chiqqanini va kim dunyo manfaati uchun chiqqanini hammasini biladi. Shuningdek, U halimdir — gunohkor bandalariga jazolashda shoshilmaydi, ularga tavba qilishlari uchun muhlat beradi. Agar U shoshiladigan bo'lsa, har bir gunohkor darhol jazolanardi, lekin Uning rahmati kengdir.

Foydalar:

• Alloh taolo o'z yo'lida sabr qilgan bandalariga albatta va'da qilingan mukofotni beradi. Bu mo'minlarning qalbini mustahkamlaydi va ularni to'g'ri yo'lda davom etishga undaydi.
• Allohning ilmi har bir insonning niyati va amalini qamrab oladi. Demak, har bir banda o'z amalini Alloh uchun qilishi va riyodan (ko'z-ko'z qilishdan) saqlanishi lozim.
• Allohning halimligi — Uning bandalariga bo'lgan rahmatining belgisidir. Bu bizga gunohkorlarga nisbatan ham yumshoq bo'lishni, ularni darhol ayblamaslikni va ularning tavba qilishiga imkon berishni o'rgatadi.
• Jannat — bu mo'minlarning haqiqiy manzili bo'lib, unda ularning barcha istaklari qondiriladi. Bu dunyodagi mashaqqat va sinovlar vaqtinchalik ekanini, asl mukofot oxiratda ekanini eslatadi.