Аль-Муминун сүресі — Аят 14

1. Сөздердің мағынасы:

• نُطْفَة (нутфа): ұрық тамшысы, яғни еркек пен әйелдің қосылуынан пайда болатын алғашқы тамшы.
• عَلَقَة (алақа): қызыл қан ұйыған кесек, қанға ұқсас зат.
• مُضْغَة (мудға): шайналған ет тәрізді кішкене ет кесегі.
• عِظَام (изәм): сүйектер.
• أَنشَأْنَاهُ (әншаһу): оны жараттық, жаңадан пайда еттік.
• خَلْقًا آخَر (халқан ахар): басқа бір жаратылыс, яғни рух үрлеу арқылы жан берілген адам бейнесі.
• تَبَارَكَ (тәбәракә): ұлылық пен береке иесі, қасиетті әрі жоғары.
• أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ (ахсанул-халиқин): жаратушылардың ең көркемі, яғни жарату мен өлшеп-пішудің ең шебері.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала адам баласының жаратылу кезеңдерін ретімен баяндайды. Бастапқыда ұрық тамшысы (нутфа) жатырда орнығады, содан кейін ол қызыл қан ұйыған кесекке (алақа) айналады. Кейін бұл қан ұйыған кесек шайналған ет тәрізді кішкене ет кесегіне (мудға) айналады. Одан кейін осы жұмсақ ет кесегінен қатты сүйектер жаратылады. Сосын сол сүйектердің үсті етпен қапталып, кескінделеді. Осыдан кейін Аллаһ оған рух үрлеп, оны мүлде басқа бір жаратылысқа — жанды, тірі адамға айналдырады. Осындай кемелді жаратылыс кезеңдерінен кейін Аллаһ Тағаланың ұлылығы мен берекесі айтылып, Ол жаратушылардың ең көркемі, ең шебері екені білдіріледі. Шынында, Аллаһ әр нәрсені өлшеп-пішіп, ең әдемі түрде жаратады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят адам баласының жаратылуындағы Аллаһтың шексіз құдіреті мен даналығын көрсетеді. Әр кезеңнің өз ретімен, кемелді түрде жүзеге асуы — Жаратушының ұлы ісі.
• Адам өзінің жаратылу бастауын ойланып, Аллаһтың берген нығметтеріне шүкір етуге шақырылады.
• «Жаратушылардың ең көркемі» деген сипат Аллаһтың жалғыз әрі теңдессіз Жаратушы екенін білдіреді. Бұл — таухидке, яғни Аллаһты бір деп тануға жетелейтін маңызды дәлел.
• Аят адамды өз денесінің құрылысы мен жаратылыс кезеңдері туралы ой жүгіртуге, осы арқылы иманды нығайтуға және Исламның шынайылығын терең түсінуге баулиды.
• Әрбір жаратылыс кезеңі Аллаһтың рақымы мен мейірімін танытады, бұл адамды Оған деген махаббат пен құлшылыққа баулиды.