Аль-Муминун сүрөсү — Аят 14

1. Сөздөрдүн маанилери:

• النُّطْفَةَ — урук, эркектин бел суусу.
• عَلَقَةً — урук канга айланган, дуулаккан кан ۅڭدۅۅ кан.
• مُضْغَةً — чайналган эт сыяктуу кичинекей эт бүртүгү.
• عِظَامًا — сөөктөр.
• فَكَسَوْنَا — кийгиздик, каптадык.
• أَنشَأْنَاهُ — жаңыдан жараттык, өзгөчө жаңы жаралмыш кылдык.
• خَلْقًا آخَرَ — башка жаралмыш, башкача жаратылыш.
• تَبَارَكَ — улуу, ыйык, берекеси мол.
• أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ — жаратуучулардын эң мыктысы.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала адам баласынын жаралыш баскычтарын улантып, мындай дейт: Биз урукту (нуфтаны) дуулаккан канга (алакага) айландырдык. Анан ал канды чайналган эт сыяктуу бүртүккө (мудгага) айландырдык. Анан ал эт бүртүгүн бекем сөөктөргө айландырдык. Анан сөөктөрдү эт менен каптадык. Кийин ага жан үйлөп, аны башкача жаңы жаралмыш кылып жараттык. Аллах улуу жана ыйык, Ал жаратуучулардын эң мыктысы.

Бул аятта адамдын эне курсагындагы жаралуу процессинин ирети сүрөттөлөт: урук — кан — эт бүртүгү — сөөк — эт менен капталган сөөк — жан үйлөнгөн адам. Ар бир баскыч Аллахтын кудуретүү менен так, акылга сыйымдуу түрдө ишке ашат. Аллах адамды эң кооз кейипте жаратып, ага жан киргизип, башка жандыктардан айырмалаган өзгөчө жаралмыш кылды. Ошондуктан Аллахтын улуулугу, даанышмандыгы жана жаратуудагы чеберчилиги ачык көрүнөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын кудуретүү жана жаратуудагы улуулугу ачык көрүнөт: Ал адамды эң мыкты кейипте жараткан.
• Адам баласынын эне курсагындагы өнүгүү баскычтары илимий жактан да тастыкталган чындык экенин билүү, ыйманды бекемдейт.
• Ар бир адам өз жаралышын ойлонуп, Аллахка шүгүр кылышы керек.
• Аллах «жаратуучулардын эң мыктысы» деп аталышы — Аллахтан башка эч ким чыныгы жаратуучу эмес экенин, башкалардын «жаратуусу» болгону себеп болуу гана экенин түшүндүрөт.
• Бул аят ыймандуу адамды Аллахтын улуулугун моюнга алууга, Ага ыраазы болууга жана Аны даңктоого чакырат.