Mo'minun surasi — Oyat 14

Kalimalarning ma'nolari:

• Nutfah: insonning suyuq urug'i (mani).
• Alaqah: qizil qon (laxta qon).
• Mudg'ah: chaynalgan go'shtga o'xshash bo'lak go'sht.
• Kasavna: kiydirdik, o'radik, qopladik.
• Ansha'nahu: uni yaratdik, paydo qildik, jon berib tiriltirdik.
• Tabaraka: ulug' bo'ldi, har qanday nuqsondan pok bo'ldi, barakasi cheksizdir.
• Ahsanul xoliqin: yaratuvchilarning eng yaxshisi, eng go'zal yaratuvchisi (xoliq — o'lchovchi, taqdir qiluvchi, yaratuvchi).

Tafsir:

So'ngra Biz o'sha nutfani (urug'ni) bachadonda alaqahga aylantirdik, ya'ni qizil qonga aylantirdik. Keyin alaqahni mudg'ahga aylantirdik, ya'ni chaynalgan go'shtga o'xshash kichik bir parcha go'shtga aylantirdik. So'ng mudg'ahni suyaklarga aylantirdik, ya'ni o'sha go'sht bo'lagi ichida mustahkam suyaklarni paydo qildik. Keyin o'sha suyaklarni go'sht bilan qopladik, ularni go'sht bilan o'radik. So'ngra unga jon kiritib, boshqa bir yangi yaratilishni paydo qildik — ya'ni uni tirik, harakatlanuvchi, eshitadigan va ko'radigan bir insonga aylantirdik. Bas, bu ishlarni qilgan Zot — Alloh ulug' bo'ldi, U har qanday nuqsondan pokdir. U yaratuvchilarning eng yaxshisidir, chunki U har bir narsani eng go'zal va eng mukammal tarzda yaratadi.

Bu jarayon bosqichma-bosqich, har bir bosqichi o'z vaqtida va o'lchovi bilan amalga oshiriladi. Bu insonning yaratilishidagi ushbu aniq tartib va o'lchov, buning tasodifan emas, balki hikmatli va qudratli bir Yaratuvchi tomonidan bo'lganini ko'rsatadi.

Foydalar:

1. Ushbu oyat insonning yaratilish jarayonini batafsil bayon qilib, Allohning cheksiz qudrati va hikmatini namoyon etadi. Bu insonni o'z yaratilishi haqida o'ylashga va Yaratuvchining buyukligini tan olishga chorlaydi.
2. Insonning kichik bir nutfadan bosqichma-bosqich mukammal bir shaklga kelishi, Allohning har bir ishini aniq o'lchov va tartib bilan qilishini ko'rsatadi. Bu mo'minning qalbida Allohga bo'lgan ishonch va tavakkalni mustahkamlaydi.
3. "Tabaraka Alloh" — Allohning barakasi va ulug'ligi cheksizdir. U har bir yaratgan narsasida go'zallik va mukammallikni joylagan. Bu insonni Allohning ne'matlarini qadrlashga va Unga shukr qilishga undaydi.
4. Ushbu oyat insonning joni (ruh) kiritilgandan so'ng boshqa bir yangi yaratilishga ega bo'lishini bildiradi. Bu esa qiyomatda qayta tirilishning haq ekanligiga ishora qiladi — xuddi shu qudratli Zot insonni birinchi marta yaratganidek, uni qayta tiriltirishga ham qodirdir.