سوره مؤمنون — آيت 27

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• الْفُلْكَ: ٻيڙي، جهاز.
• بِأَعْيُنِنَا: اسان جي اکين جي سامهون، يعني اسان جي خاص حفاظت ۽ نگرانيءَ ۾.
• وَحْيِنَا: اسان جي هدايت ۽ حڪم سان.
• فَارَ التَّنُّورُ: تنور مان زور سان پاڻي ڦٽي نڪتو. ”تنور“ اها جاءِ آهي جتي ماني پچائي ويندي آهي. هي طوفان شروع ٿيڻ جي نشاني هئي.
• فَاسْلُكْ: پوءِ داخل ڪر.
• زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ: هر قسم مان ٻه ٻه، يعني هڪ نر ۽ هڪ مادي.
• سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ: جنهن تي اڳ ۾ ئي عذاب جو فيصلو ٿي چڪو هو.
• لَا تُخَاطِبْنِي: مون سان ڳالهه نه ڪر، يعني انهن جي بچاءَ لاءِ دعا نه ڪر.

2) تفسير:

پوءِ اسان نوح عليہ السلام ڏانهن وحي موڪليو ته ٻيڙي ٺاهه اسان جي اکين جي سامهون ۽ اسان جي هدايت ۽ حڪم سان. يعني تون ان جي ٺاهڻ ۾ اسان جي خاص حفاظت ۽ نگرانيءَ ۾ آهين، اسان توکي سيکارينداسين ۽ تنهنجي مدد ڪنداسين، تنهنڪري تون ٻيڙي ٺاهڻ ۾ ڪا به غلطي نه ڪندين. پوءِ جڏهن اسان جو حڪم اچي ۽ تنور مان زور سان پاڻي ڦٽي نڪري، يعني طوفان شروع ٿئي ۽ عذاب جو وقت اچي پوي، تڏهن تون ٻيڙيءَ ۾ هر قسم جي جانورن مان ٻه ٻه داخل ڪر، هڪ نر ۽ هڪ مادي، ته جيئن انهن جي نسل باقي رهي. ۽ پنهنجي گهر وارن کي به ٻيڙيءَ ۾ چاڙهه، سواءِ انهن جي جن تي اڳ ۾ ئي عذاب جو فيصلو ٿي چڪو آهي، جهڙوڪ تنهنجي زال ۽ تنهنجو پٽ. ۽ انهن ظالمن جي باري ۾ مون سان ڳالهه نه ڪر، يعني انهن جي بچاءَ لاءِ دعا نه ڪر، ڇو ته اهي ضرور ٻڏي مرندا، ان ۾ ڪو شڪ ناهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنهنجي نبي نوح عليہ السلام جي مدد ۽ حفاظت پاڻ ڪئي، جنهن مان معلوم ٿئي ٿو ته جيڪو الله جي ڪم ۾ لڳي ٿو، الله تعاليٰ ان کي اڪيلو نٿو ڇڏي.
• ٻيڙي ٺاهڻ جهڙو وڏو ۽ مشڪل ڪم به الله جي هدايت ۽ مدد سان آسان ٿي ويو، تنهنڪري اسان کي به هر ڪم ۾ الله تي ڀروسو رکڻ گهرجي.
• الله تعاليٰ جو حڪم جڏهن اچي ٿو، تڏهن ڪو به ان کي روڪي نٿو سگهي. ظالمن جي لاءِ عذاب جو فيصلو ٿي چڪو هو، تنهنڪري انهن جي بچاءَ لاءِ سفارش به ڪارگر نه ٿي.
• ان ۾ هڪ سبق آهي ته انسان کي پنهنجي عزيزن ۽ مائٽن مان به اهي ماڻهو الله جي عذاب کان نه بچائي سگهندا، جيڪي ظلم ۽ ڪفر تي قائم رهن.
• الله تعاليٰ جي رحمت ۽ حڪمت ان ۾ آهي ته هن جانورن جو نسل به بچايو، ته جيئن زمين تي زندگيءَ جو سلسلو جاري رهي. هي الله جي قدرت ۽ رحمت جي نشاني آهي.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ پنهنجي نبي جي دل کي تسلي ڏني ته تون پنهنجي قوم جي ظالمن جي باري ۾ غم نه ڪر، ڇو ته انهن جو انجام طئي ٿي چڪو آهي. ان مان اسان کي به سکڻ گهرجي ته ظالمن جي باري ۾ وڌيڪ فڪر ڪرڻ بدران الله تي ڀروسو رکڻ گهرجي.