Surat Al-Mu'minun — Ayat 67

1) Tegese tembung-tembung kang perlu dijlentrehake:

• مُسْتَكْبِرِينَ (mustakbirin): wong-wong kang gumedhe, rumangsa luwih dhuwur lan luwih mulya tinimbang liyan.
• بِهِ (bihi): "kanthi sebab dheweke" — tembung "dheweke" ing kene bali marang Baitullah (Ka'bah) utawa Tanah Haram.
• سَامِرًا (samiran): wong-wong kang padha kumpul lan omong-omongan ing wayah bengi.
• تَهْجُرُونَ (tahjurun): padha ngomong barang kang ala lan ora pantes, yaiku ngomongake al-Qur'an kanthi tembung kang ora becik.

2) Tegese ayat iki:

Ayat iki nyritakake kahanane wong-wong kafir Quraisy kang tumindak gumedhe lan sombong. Padha rumangsa dadi wong kang luwih dhuwur tinimbang liyan amarga rumangsa dadi ahli (wong kang duwe) Ka'bah lan Tanah Haram. Padha ngomong: "Aku iki wong kang manggon ing kutha suci, mula ora bakal dikalahake." Nanging pangrasane kuwi ora bener, amarga kang bener-bener dadi ahli Tanah Haram iku wong-wong kang padha taqwa marang Allah.

Kajaba saka kuwi, ing wayah bengi wong-wong mau padha kumpul lan omong-omongan ing sakubenge Ka'bah, nanging omongane dudu barang kang becik. Malah padha ngomongake al-Qur'an kanthi tembung kang ala, ngece, lan ngremehake. Padha ora ngajeni marang Ka'bah kang kudune dihormati, lan ora ngajeni marang al-Qur'an kang kudune diimani.

Dadi, ayat iki nuduhake cacade wong-wong kafir: sombong marang manungsa, lan ora ngajeni marang barang-barang kang suci.

3) Piwulang lan faedah kang bisa dijupuk:

• Sombong iku watak kang ala. Wong kang gumedhe lan rumangsa luwih dhuwur tinimbang liyan iku ora disenengi dening Allah. Kita kudu tansah andhap asor lan ora ngremehake wong liya.
• Ora cukup mung manggon ing panggonan suci. Dadi wong kang manggon ing kutha suci utawa cedhak karo panggonan suci ora ateges wis dadi wong kang mulya ing ngarsane Allah. Kang dadi ukuran mulya iku taqwa lan iman, dudu panggonan utawa katurunan.
• Kudu ngajeni marang al-Qur'an. Al-Qur'an iku tembung-tembunge Allah kang kudu dihormati lan diimani. Ora kena diomongake kanthi tembung kang ala utawa diremehake.
• Ngomong kang ala ing wayah bengi ora ana gunane. Kumpul-kumpul lan omong-omongan iku ora dadi masalah yen isine becik. Nanging yen isine ngremehake agama lan al-Qur'an, kuwi dadi dosa gedhe.
• Iman lan taqwa iku dadi kunci kamulyan. Sapa wae kang taqwa marang Allah, dheweke iku kang bener-bener dadi ahli Tanah Haram lan wong kang mulya ing ngarsane Allah, ora preduli saka ngendi asale.