سوره مؤمنون — آیه 75

معانی کلمات:

• ضُرّ: سختی، قحط، گرسنگی و هرگونه زیان و گرفتاری.
• لَلَجّوا: اصرار و پافشاری کنند، بر ادامه کار خود مصرّ باشند.
• طُغیان: سرکشی، تجاوز از حد و کفر.
• یَعْمَهُون: سرگردان و حیران شوند، در گمراهی خود تردید و تذبذب داشته باشند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به یکی از حالات سرکشان و کافران اشاره میکند و میفرماید: اگر ما به آنان رحم میکردیم و گرفتاری و سختیهایی را که به سبب قحط و گرسنگی یا بلاهای دیگر به آنان رسیده بود برطرف میساختیم، باز هم آنان بر سرکشی و کفر خود اصرار میورزیدند و در گمراهی خود سرگردان و حیران میماندند. آنان نه از رحمت الهی عبرت میگرفتند و نه از نعمتهای خداوند بهره میبردند؛ بلکه هرچه خداوند بر آنان نعمت میداد، بر طغیان و سرکشی خود میافزودند و در ضلالت خود متحیّر و متخبّط میماندند. این آیه نشان میدهد که برخی از مردم آنچنان در گمراهی غرق شدهاند که حتی رفع بلا و نزول رحمت نیز آنان را به راه راست باز نمیگرداند، زیرا دلهایشان مهر خورده و از درک حقایق بازمانده است.

فواید و پیامهای آیه:

• رحمت و لطف خداوند نسبت به بندگان، حتی کافران و گناهکاران، گسترده است، اما برخی از انسانها به سبب لجاجت و سرکشی، از این رحمت بهرهای نمیبرند.
• بلاها و سختیها گاهی برای بیداری و بازگشت انسان به سوی خداوند است، اما اگر دل انسان سخت شود، هیچ عاملی نمیتواند او را هدایت کند.
• مؤمن باید همواره از خداوند بخواهد که دل او را نرم و پذیرای حقایق قرار دهد و او را از لجاجت و سرکشی دور بدارد.
• این آیه هشداری است برای همه ما که نعمتهای الهی را نعمت بشماریم و از آنها در مسیر طاعت و بندگی استفاده کنیم، نه در مسیر طغیان و نافرمانی.