Mo'minun surasi — Oyat 75

Kalimalarning ma'nolari:

• Rahm qilmoq – rahm-shafqat qilmoq, marhamat ko'rsatmoq.
• Kashf qilmoq – ochmoq, yo'qotmoq, bartaraf etmoq.
• Zurr – zarar, yomonlik, qiyinchilik; bu yerda qahatchilik va ochlik nazarda tutilgan.
• Lajjo – davom etmoq, o'jarlik bilan qolmoq, haddan oshmoq.
• Tug'yon – haddan oshish, kufr va isyon.
• Ya'mahun – hayron bo'lib sarson-sargardon yurmoq, adashgan holda qolmoq.

Tafsir:

Agar Biz ularga rahm qilib, boshilaridagi qahatchilik va ochlik kabi ofatlarni bartaraf qilsak ham, ular o'z kufrlari va isyonlarida davom etgan bo'lar edilar. Ular haq yo'ldan adashib, o'jarlik bilan batil e'tiqodlarida turib olishar, na o'ngga na chapga burilib, hayron-u sarson holda yurishda davom etishardi. Ya'ni ularning bu holati ularning ichki xastaligi va iymonsizligidan kelib chiqadi, tashqi sharoitning yaxshilanishi ularni to'g'ri yo'lga olib kelmaydi. Ular Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga iymon keltirishdan bosh tortib, o'zlarining kufr va jaholatlarida qolib ketdilar.

Foydalar:

• Insonning hidoyatga erishuvi faqat tashqi sharoitlarga bog'liq emas, balki uning qalbi va irodasi bilan bog'liqdir. Moddiy ne'matlar yoki qiyinchiliklarning yo'qolishi, agar qalbda iymon bo'lmasa, insonni o'zgartirmaydi.
• Musibat va qiyinchiliklar ba'zan inson uchun rahmat bo'ladi, chunki ular qalbni yumshatib, Allohga qaytarishi mumkin. Ammo qalbi qotib qolganlar uchun hatto rahmat ham foyda bermaydi.
• Alloh taoloning hikmati shundaki, U bandalariga ba'zan og'ir kunlarni beradi, ba'zan esa yaxshi kunlarni ato etadi. Bularning barchasi insonning sinovdan o'tishi va haqiqiy holatini ko'rsatishi uchundir.
• Mo'min kishi uchun har qanday holatda ham Allohga shukr qilish va Unga tavakkal qilish lozim. Chunki Allohning rahmati va inoyati doimo mo'minlar bilan birgadir.