سوره مؤمنون — آیه 74

معانی کلمات:

• الصراط: راه راست و مستقیم، همان راه اسلام و دین حق.
• ناکبون: منحرف‌شدگان، کج‌روان و عدول‌کنندگان از راه.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه خبر می‌دهد که کسانی که به آخرت ایمان ندارند — یعنی به روز رستاخیز، حساب و کتاب، پاداش و کیفر باور ندارند و برای آن کار نمی‌کنند — به‌طور قطع از راه راست و مستقیم منحرف شده‌اند. آنان از جادهٔ هدایت که همان اسلام و دین حق است، عدول کرده و به راه‌های کج و انحرافی افتاده‌اند که سرانجامشان به آتش دوزخ می‌رسد. ایمان نیاوردن به آخرت، ریشهٔ تمام انحرافات اخلاقی و عملی است؛ زیرا وقتی انسان باور نداشته باشد که در برابر اعمالش بازخواست می‌شود، از هر گناه و خطایی هراسی ندارد و به هر بیراهه‌ای کشیده می‌شود.

فواید و پیام‌های آیه:

• ایمان به آخرت، نگهبان انسان در برابر گناهان و انحرافات است؛ هر که این باور را در دل زنده کند، در برابر وسوسه‌های نفس و شیطان مقاومت می‌کند.
• راه راست، تنها یک راه است و آن راه اسلام است؛ هر راه دیگری جز آن، به گمراهی و نابودی ختم می‌شود.
• انحراف از صراط مستقیم، ریشه در عدم باور به روز جزا دارد؛ پس برای اصلاح جامعه، باید ایمان به آخرت را در دل‌ها تقویت کرد.
• این آیه هشدار می‌دهد که عاقبت کفر به آخرت، نه تنها گمراهی در دنیاست، بلکه عذاب دردناک در آخرت را نیز به دنبال دارد؛ پس مؤمن باید پیوسته به یاد قیامت باشد و اعمالش را بر اساس آن تنظیم کند.