Muminun surəsi — Ayə 81

Kəlmələrin mənaları:

• Bəl – Əksinə, xeyr; əvvəlki fikri rədd edib yeni bir vəziyyəti bildirir.
• Qalu – Dedilər.
• Mislə ma qaləl-əvvəlun – Əvvəlkilərin dediyi kimi dedilər. Burada “əvvəlkilər” dedikdə, keçmiş ümmətlərin kafirləri, məsələn, Ad və Səmud qövmü nəzərdə tutulur.

Təfsir:

Allah-Təala bu ayədə Məkkə müşriklərinin inkar və inadkarlığını açıqlayır. Onlar ətrafdakı qüdrət nişanələrinə, göylərin və yerin yaradılışına, öz yaradılışlarına baxıb düşünmədilər. Onların haqqa qarşı münasibəti təkcə özlərinə məxsus yeni bir uydurma deyildi; əksinə, onlar özlərindən əvvəlki kafir ümmətlərin – Ad, Səmud və digərlərinin dedikləri sözləri təkrar edirdilər. Onlar da ölümdən sonra dirilməni, hesabı və cəzanı inkar etmişdilər. Bu müşriklər də eyni batil yolu tutub, peyğəmbərlərin gətirdiyi xəbərləri yalan saydılar.

Bu, onların haqqa qarşı heç bir dəlilə, ağıllı bir dəlilə əsaslanmadığını, sadəcə olaraq kor-koranə təqlid etdiklərini göstərir. Onlar öz ata-babalarının batil əqidələrini düşünmədən qəbul etmiş, onları təqlid edərək haqqı rədd etmişdilər. Halbuki Allah-Təala onları düşünməyə, ibrət almağa və öz ağıllarını işə salmağa dəvət edir.

Ey insan! Bu ayədən böyük bir ibrət götür: batil əqidələrə, kor-koranə təqlidə uymaq insanı həlakətə aparar. Qurani-Kərim bizə daim düşünməyi, ağıl işə salmağı və haqqı axtarmağı əmr edir. Allahın ayələri, kainatdakı qüsursuz nizam və öz vücudumuzdakı möcüzələr Onun qüdrətinə ən böyük şahiddir. Elə isə gəlin, keçmişlərin kor təqlidindən uzaqlaşıb, haqqa açıq ürəklə yönələk. Çünki Allah-Təala bizi boş yerə yaratmamışdır; O, bizi imtahan üçün yaratmış və peyğəmbərlər vasitəsilə doğru yolu göstərmişdir. Bu dəvətə müsbət cavab vermək həm dünyada, həm də axirətdə nicatımızın açarıdır.