سوره نور — آیه 10

## معانی کلمات

• فَضْلُ اللهِ: بخشش و احسان ویژهٔ خداوند
• تَوَّابٌ: بسیار توبهپذیر، کسی که توبهٔ بندگان را میپذیرد و آنان را میبخشد
• حَکِیمٌ: دارای حکمت کامل در آفرینش، تدبیر و تشریع احکام

## تفسیر آیه

ای مؤمنان! اگر فضل و رحمت خداوند بر شما نبود و اگر او توبهپذیرِ حکیم نبود، قطعاً به کیفر گناهانتان گرفتار میشدید و رسوایتان میکرد. اما خداوند با فضل و رحمت خود، پردهپوشی کرد و عیوب شما را پوشیده نگاه داشت. او با حکمت بالغهٔ خود، احکامی مانند «لعان» (سوگندهای متقابل زن و شوهر در دعوای زنا) را تشریع کرد تا راه نجاتی برای بندگانش باشد و اگر کسی خطایی مرتکب شد، بتواند با توبه به سوی او بازگردد و از رحمت و آمرزش او بهرهمند شود.

خداوند در این آیه به بندگانش اطمینان میدهد که اگر لغزشی از آنان سر زند، درِ توبه به رویشان باز است و او با کمال مهربانی توبه را میپذیرد. همچنین او در تمام احکام و تدابیرش حکیم است؛ هیچ حکمی را بدون حکمت و مصلحت وضع نکرده است. اگر فضل و رحمت او نبود، هیچکس نمیتوانست از لغزشهای خود در امان بماند و زندگی اجتماعی با این همه پیچیدگیها، به سادگی پیش نمیرفت.

## فواید و پیامهای آیه

1. امید به رحمت الهی: این آیه به انسان میآموزد که هرگز از رحمت خدا ناامید نشود؛ زیرا خداوند توبهپذیر است و بندگان خطاکار را با آغوش باز میپذیرد.
2. پردهپوشی خداوند: یکی از زیباترین صفات خداوند این است که عیوب بندگان را میپوشاند. این درس بزرگی است که ما نیز باید عیوب دیگران را بپوشانیم و پردهدری نکنیم.
3. حکمت در احکام الهی: هر حکمی که خداوند وضع کرده، بر اساس حکمت و مصلحت است. حتی احکامی که در ظاهر سخت به نظر میرسند، در حقیقت راهی برای نجات و آرامش بشر هستند.
4. توبه، راه همیشگی بازگشت: خداوند با صفت «توّاب» به ما میآموزد که هیچ گناهی آنقدر بزرگ نیست که با توبهٔ صادقانه بخشیده نشود. این بزرگترین مژده برای انسانهای خطاکار است.
5. شکرگزاری در برابر نعمتها: شناخت فضل و رحمت خداوند، انسان را به شکرگزاری و بندگی بیشتر وا میدارد و او را از غرور و خودپسندی بازمیدارد.