سوره نور — آیه 3

معانی کلمات:

• لا ینکح: ازدواج نمیکند و به همسری نمیگیرد.
• زانیه: زن زناکار.
• مشرکه: زنی که به خدا شرک میورزد و به حرمت زنا اعتقادی ندارد.
• حُرّم: حرام و ممنوع اعلام شد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال برای زشت و زننده نشان دادن عمل زنا، حکم میکند که مرد زناکار، جز با زن زناکار یا زن مشرکی که به حرمت زنا اعتقاد ندارد، ازدواج نمیکند؛ زیرا او تنها به کسی تمایل پیدا میکند که همدرد و همانند خودش در گناه باشد. همچنین زن زناکار نیز جز با مرد زناکار یا مرد مشرکی که از زنا پروایی ندارد، ازدواج نمیکند. اما مردان و زنان پاکدامن، هرگز به چنین ازدواجی رضایت نمیدهند و آن را نمیپذیرند.

خداوند سپس تأکید میکند که این نوع ازدواج (ازدواج با زانی یا زانیه) بر مؤمنان حرام شده است. این حکم در مورد گروهی از مسلمانان فقیر نازل شد که قصد داشتند با زنان بدکارهای که در مدینه بودند و هم زناکار و هم مشرک بودند، ازدواج کنند؛ خداوند این کار را بر آنان حرام کرد. این آیه دلیلی روشن بر حرمت ازدواج با زن زناکار تا زمانی که توبه نکرده است، و همچنین حرمت ازدواج دادن مرد زناکار با زنان پاکدامن تا زمانی که توبه نکرده است، میباشد.

فواید و پیامهای آیه:

• پاکدامنی و عفت، از مهمترین ارزشهای اخلاقی در اسلام است و مؤمن باید در انتخاب همسر، پاکدامنی را ملاک قرار دهد.
• ازدواج با افراد ناپاک و زناکار، زمینهساز تداوم گناه در جامعه و آلوده شدن نسلها است؛ بنابراین اسلام با این حکم، سلامت خانواده و جامعه را تضمین میکند.
• توبه، درِ رحمت الهی است؛ اگر زانی و زانیه از گناه خود توبه کنند و پاکدامن شوند، از این حکم خارج میشوند و میتوانند ازدواج پاک و مشروعی داشته باشند.
• این آیه به مؤمنان میآموزد که در انتخاب همسر، ایمان و تقوا را بر مال و زیبایی مقدم بدارند و از همنشینی با گناهکاران پرهیز کنند تا دین و آبرویشان حفظ شود.