سوره نور — آيت 47

1) ڪلماتن جي معنيٰ:

• وَيَقُولُونَ: ۽ اهي چون ٿا.
• آمَنَّا: اسان ايمان آندو.
• أَطَعْنَا: اسان اطاعت ڪئي.
• يَتَوَلَّىٰ: منهن موڙي ٿو، پاسو ڪري ٿو، انڪار ڪري ٿو.
• فَرِيقٌ: هڪ گروهه، هڪ ٽولي.
• مِّن بَعْدِ ذَٰلِكَ: ان کان پوءِ، ان ڳالهه کان پوءِ.
• بِالْمُؤْمِنِينَ: مؤمنن مان، سچا ايمان وارا.

2) تفسير:

منافق ماڻهو زبان سان دعويٰ ڪن ٿا ته اسان الله تي ۽ سندس رسول تي ايمان آندو آهي ۽ اسان انهن جي فرمانبرداري قبول ڪئي آهي، پر ان اقرار ۽ دعويٰ کان پوءِ به سندن هڪ گروهه رسول الله ﷺ جي حڪم کان منهن موڙي ٿو ۽ ان کي قبول ڪرڻ کان انڪار ڪري ٿو، خاص ڪري جهاد ۽ ٻين اهڙن معاملن ۾ جتي انهن کي پنهنجي مفاد جي خلاف ڪجهه ڪرڻو پوي ٿو. اهڙن ماڻهن کي الله تعاليٰ صاف لفظن ۾ ٻڌائي ٿو ته اهي حقيقي مؤمن نه آهن، ڇو ته ايمان رڳو زبان جي دعويٰ جو نالو ناهي، بلڪه ايمان اهو آهي جو دل سان يقين هجي ۽ عمل سان ان جي تصديق ٿئي. جيڪو ماڻهو الله ۽ سندس رسول جي حڪم کي قبول ڪرڻ کان منهن موڙي ٿو، اهو پنهنجي ئي دعويٰ ۾ ڪوڙو آهي، ۽ اهڙي شخص جو ايمان صحيح ناهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• ايمان رڳو زبان سان چوڻ جو نالو ناهي، بلڪه دل جي تصديق ۽ عمل جي پابندي سان مڪمل ٿئي ٿو.
• الله ۽ رسول جي اطاعت ۾ ڪنهن به حڪم کي پسند ۽ ناپسند جي بنياد تي نه پرکيو وڃي، بلڪه هر حڪم کي دل سان قبول ڪيو وڃي.
• منافقت جي نشاني اها آهي ته ماڻهو دعويٰ ته وڏي ڪري، پر عمل ۾ ڪمي ڪري ۽ حڪم کان منهن موڙي.
• قرآن مجيد اسان کي سيکار ٿو ته اسان جي زندگي ۾ سچائي ۽ عمل جو ميلاپ هجڻ گهرجي، ته جيئن اسان حقيقي مؤمنن ۾ شمار ٿيون.
• هي آيت اسان کي ترغيب ڏئي ٿي ته اسان پنهنجي ايمان کي سچو بڻايون، الله ۽ سندس رسول جي هر حڪم کي خوشيءَ سان قبول ڪيون ۽ ان تي عمل ڪريون، ته جيئن اسان دنيا ۽ آخرت ۾ ڪامياب ٿيون.