سوره نور — آيت 49

1) لفظن جي معنيٰ:

• يَكُن: هجي.
• لَّهُمُ الْحَقُّ: کين حق حاصل هجي، يعني فيصلو سندن حق ۾ هجي.
• يَأْتُوا: اهي اچن.
• إِلَيْهِ: ان ڏانهن، يعني نبي ڪريم ﷺ ڏانهن.
• مُذْعِنِينَ: فرمانبردار ٿي، عاجزيءَ سان مڃيندڙ ٿي.

2) تفسير:

هي آيت انهن ماڻهن جي حالت بيان ڪري ٿي جيڪي اڳ ۾ ئي پنهنجي مرضي ۽ خواهش جي پيروي ڪندي، نبي ڪريم ﷺ جي فيصلي کان منهن موڙيندا هئا. پر جڏهن کين خبر پوي ٿي ته فيصلو سندن حق ۾ ٿيندو، يعني کين فائدو رسندو، ته اهي تڪڙا ٿي، عاجزيءَ ۽ فرمانبرداريءَ سان حضور ﷺ ڏانهن ڊوڙي ايندا آهن. اهي چاهين ٿا ته فيصلو سندن مرضيءَ مطابق ٿئي، نه ته حق ۽ انصاف مطابق. انهن کي پنهنجي فائدي جو لالچ آهي، حق جو پاسو نه آهي. اهي ان ڳالهه تي پڪ رکن ٿا ته نبي ڪريم ﷺ جي فيصلي ۾ ڪو به ظلم نه ٿيندو، جيئن اوهان کي نقصان نه پهچايو ويو، تيئن اوهان کي فائدو به حق جي مطابق ئي ملندو. اهڙن ماڻهن جو ايمان ڪمزور آهي، ڇاڪاڻ ته اهي الله ۽ سندس رسول جي فيصلي کي دل سان قبول ڪرڻ بدران پنهنجي خواهش کي ترجيح ڏيندا آهن.

3) فائدا ۽ نصيحتون:

• حق جي تابعداريءَ جي ترغيب: مسلمان کي گهرجي ته هو هر حال ۾ حق جي تابعداري ڪري، چاهي فيصلو سندس حق ۾ هجي يا خلاف. اهو ئي سچي ايمان جي نشاني آهي.
• انصاف تي ڀروسو: نبي ڪريم ﷺ جي انصاف تي مڪمل ڀروسو رکڻ گهرجي. جيڪڏهن اوهان کي پڪ آهي ته فيصلو انصاف سان ٿيندو، ته پوءِ اوهان کي سندس فيصلي تي راضي رهڻ گهرجي.
• رياءَ ۽ لالچ کان پاسو: صرف پنهنجي فائدي لاءِ دين جي پيروي ڪرڻ غلط آهي. ايمان جو تقاضا آهي ته انسان الله جي حڪمن کي خالص نيت سان مڃي.
• اسلام جي آساني ۽ انصاف: اسلام اهو دين آهي جيڪو انصاف ۽ حق تي ٻڌل آهي. ان ۾ ڪنهن سان به ناانصافي نه ٿيندي آهي. اهو ئي سبب آهي جو دلين کي اسلام ڏانهن مائل ٿيڻ گهرجي.
• قرآن جي حڪمت: قرآن اسان کي سيکاريندو آهي ته اسان جي زندگيءَ جو معيار پنهنجي خواهش نه، پر الله ۽ سندس رسول جو حڪم هجڻ گهرجي. جيڪو ان تي هلندو، اهو ئي ڪامياب ٿيندو.