Аль-Фуркан сүрөсү — Аят 2

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• مُلْكُ — бийлик, ээлик, падышалык. Башкаруу жана кожойкелик кылуу дегенди билдирет.
• يَتَّخِذْ — өзүнө алып, ээ кылып алуу, тутунуу.
• وَلَدًا — бала, перзент.
• شَرِيكٌ — шерик, ортоктош, өнөктөш.
• خَلَقَ — жаратты, жоктон бар кылды.
• فَقَدَّرَهُ تَقْدِيرًا — аны өлчөм-ченем менен такыр аныктап, ылайыктуу кылып жаратты. Ар бир нерсени өзүнүн керегине жараша белгиленген өлчөмдө, тартипте жана максатта жаратуу дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Аллах Тааланын жалгыз ээлигин жана кудуреттүүлүгүн ачык баяндайт. Ал — асмандардын жана жердин чыныгы Ээси, алардын бийлиги жалгыз Ага таандык. Ал эч качан бала тутунган эмес, анткени Ал балалуу болуудан жогору жана ыйык. Ошондой эле Анын бийлигинде эч ким Ага шерик же ортоктош эмес — Анын падышалыгында эч ким Ага тең келбейт.

Ал бардык нерсени жоктон бар кылды. Ар бир жаралган нерсени өзүнүн даанышмандыгына жана илимине ылайык так өлчөм менен, белгиленген чегарада жана атайын максатта жаратты. Эч бир нерсе кокустан же башаламандык менен жаралган эмес — баары Аллахтын так өлчөмү жана даанышмандыгы менен жаралган. Ар бир жаралган нерсе өзүнө ылайыктуу түрдө, өзүнөн күтүлгөн милдетти аткара ала тургандай кылып жаратылган.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят Аллахтын жалгыз Ээ экенин жана Анын кудуретинин чексиздигин көрсөтөт. Асмандар менен жердин баары Анын колунда экенин билүү адамга тынчтык жана ишеним берет.
• Аллахтын баласы жок жана шериги жок деген чындык — бул тавхиддин (Аллахтын жалгыздыгын) негизи. Бул бизди Аллахты жалгыз Кудай катары таанууга жана Ага эч кимди теңебөөгө үйрөтөт.
• Аллах бардык нерсени өлчөм менен жаратканы — Анын даанышмандыгын жана мээримин көрсөтөт. Ар бир жаралган нерседе Анын хикметинен (даанышмандыгынан) из бар. Бул бизге жашоодогу ар бир нерсенин өз орду жана максаты бар экенин түшүнүүгө жардам берет.
• Бул аят адамды Аллахтын улуулугун ойлонууга жана Ага ыраазы болууга чакырат. Аллахтын жаратуусундагы тактык жана тартип — Анын кудуретүү жана даанышман Кудай экенин далилдейт.
• Ислам — бул Аллахты жалгыз таануу жана Ага гана сыйынуу дини. Бул аят аркылуу биз Аллахтын чыныгы сыпаттарын билип, Ага болгон ишенимибизди бекемдейбиз. Аллахтын жалгыздыгын жана кудуретүүлүгүн түшүнүү — ыймандын эң негизги бөлүгү.