Аль-Фуркан сүрөсү — Аят 3

1. Сөздөрдүн маанилери:

• وَاتَّخَذُوا — алар (мышриктер) өздөрүнө кудай кылып алышты.
• مِن دُونِهِ — Аллахтан башканы.
• آلِهَةً — кудайларды, буттарды.
• لَّا يَخْلُقُونَ شَيْئًا — алар эч нерсени жарата алышпайт.
• وَهُمْ يُخْلَقُونَ — алардын өздөрү жаратылган.
• لَا يَمْلِكُونَ لِأَنفُسِهِمْ ضَرًّا وَلَا نَفْعًا — алар өздөрүнө зыян да, пайда да алып келүүгө ээ эмес.
• مَوْتًا وَلَا حَيَاةً — өлтүрүү да, тирилтүү да.
• نُشُورًا — өлгөндөн кийин кайра тирилтүү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Мушриктер Аллахтан башка буттарды кудай кылып алышты. Бирок ал буттар эч нерсени жарата алышпайт — алардын өздөрү адамдар тарабынан жасалып, жаратылган. Алар өздөрүнө да зыян алып келүүгө же пайда келтирүүгө кудуреттүү эмес. Ошондой эле алар эч кимди өлтүрүүгө, тирилтүүгө же өлгөндөн кийин кайра тирилтүүгө дагы жарамдуу эмес. Ушундай алсыз, эч нерсеге кудуретсиз нерселер кантип кудай болуп сыйынылат? Чыныгы кудай болуш үчүн өлтүрүү, тирилтүү жана кайра тирилтип сурак кылуу сыяктуу кудуреттерге ээ болушу керек. Ал эми Аллах болсо ушул нерселердин баарына кудуреттүү.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят бизге чыныгы кудай менен жалган кудайлардын айырмасын ачык көрсөтөт. Жалган кудайлар эч нерсе жарата албайт, ал эми Аллах баарын жараткан.
• Аят адамды ой жүгүртүүгө чакырат: эч нерсеге кудуретсиз, өзү жаратылган нерсеге сыйынуу акылга сыйбайт.
• Ислам дини адамды акыйкатты таанууга, жалгандан алыстоого үндөйт. Бул аят аркылуу адам Аллахтын улуулугун, кудуреттүүлүгүн түшүнөт.
• Аллахка гана сыйынуу — акыл-эстин жана жүрөктүн тынчтыгынын булагы. Анткени Аллах гана пайда да, зыян да алып келүүгө, өлтүрүүгө, тирилтүүгө жана кайра тирилтүүгө кудуреттүү.
• Бул аят адамды өлгөндөн кийинки тирилүүгө ишенүүгө чакырат, себеби чыныгы кудай адамдарды кайра тирилтип, эсеп-кысап кылат.