Furqan surəsi — Ayə 43

Sözlərin izahı:

• أَرَأَيْتَ — "Gördünmü?" mənasındadır; burada təəccüb və xəbərdarlıq məqsədi daşıyır.
• اتَّخَذَ — "qəbul etdi, tutdu, seçdi" deməkdir.
• إِلَٰهَهُ — "öz ilahını, öz tanrısını" mənasındadır.
• هَوَاهُ — "nəfsinin istəyini, şəhvətini, həvəsini" bildirir.
• وَكِيلًا — "himayəçi, qoruyucu, gözətçi" deməkdir.

Ayənin təfsiri:

Ey Peyğəmbər! Bir düşün: elə insanlar var ki, öz nəfsinin istəyini, həvəsini özünə tanrı yerinə qoyub ona qulluq edir. Nəfsi nəyi əmr edirsə, onu yerinə yetirir; nəyi qadağan edirsə, ondan çəkinir — sanki həmin istək onun ilahıdır. Belə bir kimsəni sən doğru yola qaytara bilərsənmi? Sən onun üzərində nəzarətçi, qoruyucu deyilsən ki, onu imana gətirəsən və küfrdən saxlayasan. Həqiqətən, belə kimsələr əvvəllər bütlərə sitayiş edirdilər: bir daşı tanrı qəbul edirdilər, sonra ondan daha gözəl bir daş görəndə əvvəlkini atıb digərinə keçirdilər. Deməli, onların ibadəti sabit bir inanca deyil, yalnız öz istəklərinə, həvəslərinə əsaslanırdı. Nəfsini ilahlaşdıran kimsə də eyni vəziyyətdədir — onun tanrısı hər an dəyişən istəkləridir.

Bu ayə bizə böyük bir dərs verir: insan öz istəklərini, həvəslərini Allahın əmrlərindən üstün tutmamalıdır. Əsl azadlıq nəfsin əsarətindən qurtulub Allaha qul olmaqdadır. Allahın buyurduğu yolla getmək insanı həm dünyada, həm axirətdə ucaldır; nəfsin ardınca getmək isə insanı tədricən uçuruma aparır. Gəlin qəlbimizi yoxlayaq: bizim qərar və seçimlərimizi Allahın razılığı, yoxsa yalnız öz istəyimiz müəyyən edir? Quran bizə doğru yolu göstərən nurdur — onu sevək, oxuyaq və həyatımıza rəhbər edək. Allahın hidayəti ilə nəfsin istəkləri arasında seçim edərkən, həmişə Allahın yolunu üstün tutanlardan olaq.