Furkân Suresi — Ayet 43

Kelime Anlamları:

• Eraeyte: Gördün mü? / Düşünüp ibret aldın mı?
• İttahaze: Edindi, kabul etti.
• Hevâ: Nefsin arzusu, istek ve tutkuları.
• Vekîl: Koruyucu, gözetici, bir kimseyi yönetip ondan sorumlu olan.

Tefsir:

Ey Resûlüm! Şu hayret verici duruma bir bak: İnsanlar var ki, Allah'a kulluk edecekleri yerde, kendi nefsânî arzu ve tutkularını ilâh edinmişler. Onların tek ölçüsü, tek yönlendiricisi, kendi hevâlarıdır. Hevâları neyi emrederse onu yaparlar, neyi yasaklarsa ondan kaçınırlar. Tıpkı putperestlerin yaptığı gibi: Onlardan biri güzel bir taş bulduğunda, önceki putunu atıp yeni bulduğunu ilâh edinirdi. Yani onların ilâhı, kendi arzularıydı; arzuları değiştikçe ilâhları da değişirdi.

Bu durum karşısında sen, ey Allah'ın Resûlü! Sen onların üzerine bir vekîl, bir bekçi değilsin ki onları zorla hidayete getiresin. Senin görevin ancak tebliğ etmek, uyarmak ve doğru yolu göstermektir. Onların kalplerini çeviren, hidayet ve dalâleti yaratan ancak Allah'tır. Sen onları zorla iman ettirmekle mükellef değilsin.

Bu âyet, bizlere çok önemli bir ders verir: İnsanın en büyük düşmanı, kontrolsüz bırakılan nefsidir. Kim nefsinin arzularını ilâh edinirse, aslında kendini en büyük esarete mahkûm etmiş olur. Oysa gerçek hürriyet, nefsin arzularına değil, Allah'ın rızasına tâbi olmaktır. Rabbimiz bizleri hevâsının kölesi değil, ancak kendisine kul olan kullarından eylesin. Unutmayalım ki, bu dünyada nefsine uyan pişman olur, Rabbine uyan ise kurtuluşa erer.