Sure Furkân — Ayet 44

Kelime Anlamları:

• Eme tahsebu: Yoksa sen öyle mi sanıyorsun?
• Yesmeûn: İşitiyorlar (faydalanacak şekilde dinliyorlar)
• Ya’kılûn: Aklediyorlar, düşünüp anlıyorlar
• En’âm: Hayvanlar, davarlar
• Edallu sebîlen: Yol bakımından daha sapık, daha şaşkın

Tefsir:

Ey Resûl! Sen, davetini duyuran ve Allah’ın âyetlerini okuyan bir peygamber olarak, o inkârcıların çoğunun seni hakikaten dinleyip anlayacaklarını mı zannediyorsun? Sakın böyle bir beklentiye kapılma! Çünkü onlar, Kur’an’ı ve içindeki hikmetleri işitseler bile bu işitme, kalplerine inmeyen, akıllarına yerleşmeyen sadece kulaklarında kalan bir işitmedir. Onlar, gördükleri apaçık delilleri ve mucizeleri de akledip düşünmezler.

Allah Teâlâ bu âyet-i kerîmede, o gaflet içindeki insanların durumunu ne kadar çarpıcı bir benzetmeyle anlatmaktadır: Onlar, tıpkı hayvanlar gibidir! Nasıl ki hayvanlar, çobanlarının sesini duyar ama söylenenin anlamını kavrayamaz, kendilerine ne fayda ne de zarar geleceğini idrak edemez; işte bu insanlar da aynı şekilde hakikat karşısında duyarsız ve akılsız davranırlar. Hatta onlar, hayvanlardan daha da sapkın bir yol üzerindedirler. Çünkü hayvanlar, içgüdüleriyle otlakları bulur, su kaynaklarına yönelir, kendilerine faydalı olanı seçerler. Oysa bu insanlar, kendilerini ebedî kurtuluşa götürecek apaçık yolu gördükleri hâlde ondan yüz çevirir, helâke sürükleyen batıl yollara saparlar.

Bu âyet, bizlere çok önemli bir ders vermektedir: İman, sadece duymakla veya görmekle olmaz; asıl olan, kalbin hakikate açılması ve aklın Allah’ın âyetleri üzerinde düşünmesidir. Kur’an’ı okuyan, dinleyen ama üzerinde tefekkür etmeyen bir kimse, ne yazık ki bu âyette zikredilen hayvanlardan farksız bir duruma düşebilir. Rabbimiz bizleri, işittiğini düşünen, gördüğünden ibret alan ve hidayet yolundan ayrılmayan kullarından eylesin. Unutmayalım ki Allah’ın kelâmı, kalbi dirilten bir rahmettir; ona kulak verip akledenler için dünya ve ahiret saadeti vardır.