فرقان سۈرىسى — ئايەت 50

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• صَرَّفْنَاهُ: بىز ئۇنى تۈرلۈك شەكىللەردە تەقسىم قىلدۇق ۋە ئايلاندۇرۇپ بەردۇق. بۇ يەردە يامغۇرنى ئوخشاش بولمىغان جايلارغا ۋە ۋاقىتلارغا بۆلۈپ بېرىشنى كۆرسىتىدۇ.
• لِيَذَّكَّرُوا: ئۇلار ئەسلىسۇن، ئىبرەت ئالسۇن ۋە پىكىر يۈرگۈزسۈن دېگەن مەنىدە.
• أَبَى: باش تارتىپ ئۇنىمىدى، رازى بولمىدى.
• كُفُورًا: نېمەتنى ئىنكار قىلىش، شۈكۈرسىزلىك قىلىش ۋە جۇدۇرلۇق قىلىش.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئىنسانلارغا بولغان رەھمىتى ۋە ھىدايىتىنى بايان قىلىدۇ. ئۇ زات يامغۇرنى ئوخشاش بولمىغان زېمىنلارغا، ئوخشاش بولمىغان ۋاقىتلاردا ياغدۇرۇپ بېرىدۇ. بەزى جايغا ياغسا، بەزى جايدا تۇتۇپ قالىدۇ. بۇنىڭ ھېكمىتى شۇكى، كىشىلەر ئاللاھنىڭ بۇ ئۇلۇغ نېمىتىنى ئەسلىسۇن، شۈكۈر قىلسۇن ۋە ئۆزلىرىنىڭ ئاللاھقا بولغان موھتاجلىقىنى ھېس قىلسۇن. يامغۇر ياغقان كىشىلەر ئاللاھقا شۈكۈر قىلىشى، يامغۇر تۇتۇپ قالغان كىشىلەر بولسا تەۋبە قىلىپ، ئاللاھتىن ياردەم سورىشى كېرەك. شۇنداقلا، ئاللاھ قۇرئان كەرىمدە ھەر خىل دەلىل-ئىسپاتلارنى ۋە ھېكمەتلىك مىساللارنى تۈرلۈك شەكىللەردە بايان قىلدى، تاكى كىشىلەر ئۇنىڭدىن ئىبرەت ئېلىپ، ھەقىقەتنى تونۇسۇن. ئەمما ئەپسۇسكى، كىشىلەرنىڭ كۆپچىلىكى بۇنداق ئوچۇق دەلىل-ئىسپاتلارغا قارىماي، ھەقىقەتنى ئىنكار قىلىشتىن ۋە ئاللاھنىڭ نېمەتلىرىگە شۈكۈرسىزلىك قىلىشتىن باشقا يولنى تاللىمىدى. ئۇلار يامغۇر ياغقاندا «پالان يۇلتۇزنىڭ تەسىرىدىن ياغدى» دېگەندەك سۆزلەرنى قىلىپ، ئاللاھنىڭ ئىرادىسىنى ۋە نېمىتىنى ئېتىراپ قىلمايدۇ. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھنىڭ ھەر بىر نېمىتى ئۈستىدە تەپەككۇر قىلىش، شۈكۈر قىلىش ۋە ئۇنىڭغا قارىتا قەلبىمىزنى مۇلايىم قىلىش بىزنىڭ ئەڭ مۇھىم ۋەزىپىمىزدۇر. ئاللاھ بىزگە قۇرئان ۋە يامغۇر قاتارلىق نۇرغۇن نېمەتلەرنى بېرىپ، بىزنى ھىدايەتكە چاقىرىدۇ. ئەگەر بىز بۇ چاقىرىققا قۇلاق سېلىپ، ئىمان ئېيتىپ، شۈكۈر قىلساق، ئاللاھ بىزگە تېخىمۇ كۆپ نېمەتلەرنى ئاتا قىلىدۇ ۋە بىزنى جەننەت بىلەن مۇكاپاتلايدۇ. ئەمما كۇفرۇ ۋە ئىنكار يولىنى تاللىساق، زىيانغا ئۇچرايمىز. پەرۋەردىگارىمىز بىزنى قۇرئاننىڭ ھىدايىتى بىلەن نۇرلاندۇرۇپ، شۈكۈر قىلغۇچى بەندىلەردىن قىلسۇن.