Furkân Suresi — Ayet 58

Kelime Anlamları:

• Tevekkül: Güvenmek, dayanmak, işleri Allah'a havale etmek.
• Hayy: Diri, hayat sahibi, her türlü hayatın kaynağı olan.
• Tesbih: Allah'ı her türlü eksiklikten, noksanlıktan ve kusurdan tenzih etmek, O'nu yüceltmek.
• Hamd: Allah'a övgü, şükür ve senada bulunmak.
• Habîr: Her şeyden haberdar olan, gizli-açık hiçbir şey kendisine gizli kalmayan.

Tefsir:

Ey Peygamber! Sen ve ümmetin, tüm işlerinizde yalnızca Hayy olan Allah'a tevekkül edin. O, gerçek hayat sahibidir; O'nun hayatı hiçbir şekilde sona ermez, O asla ölmez. Oysa yeryüzündeki her canlı ölümü tadacaktır. Ölmeyen, bâki kalan, her an diri olan ve kâinatı idare eden yalnız O'dur. İşte bu yüzden tevekküle, güvene ve dayanmaya en lâyık olan O'dur. O'ndan başkasına güvenenler, sonu gelmeyen bir hiçliğe sarılmış olurlar.

Ey mümin! Sen de O'nu hamd ile tesbih et; yani O'nu her türlü eksiklikten, acizlikten, benzerden ve ortaktan uzak tut. O'nu överek, şükrederek ve O'na ibadet ederek yücelt. Namaz kılarak, O'nu zikrederek ve O'nun büyüklüğünü dile getirerek tesbihini hamd ile birleştir. Çünkü O, her türlü övgüye lâyık olandır.

Ey insan! Bil ki Allah, kullarının günahlarından haberdar olmaya yeter. O'nun ilmi her şeyi kuşatmıştır; gizli açık, küçük büyük hiçbir günah O'na gizli kalmaz. O, amellerinizi tek tek bilir ve hepsini kaydeder. Bu, bir tehdit ve uyarıdır: Sakın günahların gizli kalacağını sanmayın! Allah'ın haberdar olduğu bu günahlar karşılıksız kalmayacak, O, kullarını adaletiyle yargılayacak ve herkese hak ettiğini verecektir.

Bu ayet, müminin kalbine hem güven hem de sorumluluk duygusu aşılar. Tevekkül, tembellik değil; Allah'a güvenerek çalışmak ve sonucu O'na bırakmaktır. Tesbih ise kalbin huzur bulduğu, dilin O'nu yücelttiği bir ibadettir. Ey kardeşim! Sen de bu ayetin ışığında, ölmeyen ve her an diri olan Rabbine güven, O'nu hamd ile tesbih et ve günahlarından sakın. Çünkü O, senin her halini bilendir ve O'nun bilgisi, sana en büyük güvence ve en büyük uyarıdır. Bu dünyada geçici olan her şeye değil, bâki olan Allah'a dayan ki huzur bulasın.