Sure Furkân — Ayet 59

Kelime Anlamları:

• İstivâ: Yükselmek, yücelmek, arşa yücelik ve azametine yakışır şekilde yükselmek. Keyfiyeti bilinmeyen, Allah'a layık bir yüceliştir.
• Arş: Büyük ve yüce kürsü, Allah'ın azametine yakışan ve mahiyetini bilemeyeceğimiz yüce bir varlık.
• Habîr: Her şeyden haberdar olan, her şeyi hakkıyla bilen, O'nu hakkıyla tanıyan ve bilen.

Tefsir:

Bu mübarek ayet, bizi yüce Allah'ın azametini ve kudretini düşünmeye davet ediyor. O Allah ki, gökleri, yeri ve ikisi arasında bulunan her şeyi altı günde yaratmıştır. Bu "altı gün" ifadesi, bizim bildiğimiz dünya günleri gibi değildir; çünkü o zamanlar güneş ve ay henüz yaratılmamıştı. Bu, Allah'ın takdir ettiği altı devre veya dönemdir. O, dilediğinde bir şeye "Ol!" der ve o oluverir. Ancak Allah, kudretini ve hikmetini bizlere göstermek için yaratılışı belirli aşamalarla takdir etmiştir.

Sonra Allah, "arşa istivâ etmiştir" yani arşa yükselmiştir. Bu istivâ, O'nun yüceliğine ve azametine yakışır bir şekildedir. Bizler bunun keyfiyetini bilemeyiz, nasıl olduğunu soruşturmayız, ancak Allah'ın bildirdiği gibi kabul ederiz. O, hiçbir yaratılmışa benzemez; O'nun istivâsı da hiçbir yaratılmışın yükselişine benzemez.

İşte bu yüce varlık, Rahmân'dır. Yani rahmeti her şeyi kuşatmış, merhameti sonsuz olan Allah'tır. O'nun rahmeti, yarattığı her varlığı kapsar. Gökleri ve yeri yaratan, sonra arşa istivâ eden ve rahmetiyle her şeyi kuşatan Allah'tır.

Ayetin sonunda Yüce Allah, Peygamberimize (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyuruyor: "Fâ'sel bihî habîrâ" — "O'nu hakkıyla bilen birine sor." Yani: "Ey Resulüm! Eğer Rabbini, O'nun sıfatlarını, azametini ve rahmetini öğrenmek istiyorsan, O'nu hakkıyla bilen birine sor." Burada kastedilen, Allah'ın kendisidir. Çünkü Allah'ı en iyi bilen, yine Allah'ın kendisidir. O, kendi zatını, sıfatlarını ve yüceliğini en iyi bilendir.

Ayrıca bu ifade, Cebrail'i (a.s.) ve Allah'ın izniyle O'nu hakkıyla tanıyan âlimleri de kapsar. Peygamberimiz (s.a.v.), Allah'ı en iyi tanıyan insandır. O, Allah'ın izniyle O'nu hakkıyla bilmiş ve bizlere öğretmiştir.

Sevgili kardeşlerim! Bu ayet bize şunu öğretiyor: Allah'ı tanımak, O'nun yaratıcılığını, yüceliğini ve rahmetini düşünmek, imanımızın temelidir. Göklerin ve yerin yaratılışını düşündüğümüzde, bu muazzam kudret karşısında hayranlık duyar ve Rabbimize olan sevgimiz artar. O, bizi yoktan var etmiş, sayısız nimetlerle donatmış ve rahmetiyle kuşatmıştır. Öyleyse biz de O'na yönelmeli, O'nu hakkıyla tanımaya çalışmalı ve O'nun rızasını kazanmak için çaba göstermeliyiz. Unutmayalım ki, Allah'ı hakkıyla tanıyan, O'na hakkıyla kulluk eder.