Аш-Шуара сүрөсү — Аят 17

1. Аяттагы сөздөрдүн мааниси:

• أَنْ — байламта, бул жерде «...деп» же «...үчүн» маанисинде келет.
• أَرْسِلْ — «жибер», «коё бер», «эркин кыл» деген маанидеги буйрук этиш.
• مَعَنَا — «биз менен бирге».
• بَنِي إِسْرَائِيلَ — «Исраил урпактары», б.а. Якуб пайгамбардын (алейхи салам) тукумдары.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Муса (алейхи салам) менен аганы Харунга (алейхи салам) Фараонго айта турган сөздөрүнүн бир бөлүгү. Аллах Таала аларга Фараонго барып, ага мындай деп кайрылууну буйруган: «Бизди адамдарга жиберген Раббибиздин элчилерибиз. Сен Исраил урпактарын биз менен коё бер, аларды кулчулукта карбай, эркиндикке чыгар». Башкача айтканда, Муса менен Харун Фараондон Исраил урпактарын азаптабай, аларды өздөрү менен кошо коё берүүсүн талап кылышкан. Бул Исраил урпактарынын узак жылдар бою кулчулукта жашап, эзилип келгенин жана аларга эркиндик берилиши керектигин билдирет. Аларды Мисирден (Египеттен) алып чыгып, Шам тарапка алып кетүү максаты болгон. Фараон болсо өзүн кудай катары көрсөтүп, Исраил урпактарын өзүнүн кулдары катары пайдаланып келген. Ошондуктан бул чакырык — адилеттикке, эркиндикке жана адамдын адамга кул болбошуна чакырык болгон.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Эркиндик — ар бир адамдын табигый укугу. Ислам дини адамды адамга кул кылууну жактырбайт, тескерисинче, бардык адамдардын эркиндигин жана кадыр-баркын коргойт.
• Адилетсиздикке каршы туруу — ыймандуу адамдын милдети. Муса (алейхи салам) Фараон сыяктуу кудуреттүү башкаруучуга каршы чындыкты айтуудан тартынган эмес. Бул бизге акыйкат үчүн тайманбай сүйлөөнү үйрөтөт.
• Аллах Таала пайгамбарларын колдойт жана жардам берет. Муса менен Харунга Аллахтын колдоосу болгондуктан, алар Фараонго барып, эрдик менен чакырык ташташкан. Бул бизге да Аллахка таянып, жакшылык жолунда тайманбай жүрүүгө үмүт берет.
• Ислам — боорукердик жана адилеттик дини. Бул аят аркылуу Исламдын эзилгендерди коргоого, адилеттикти орнотууга чакырганын көрөбүз. Бул дин адамдарды жакшылыкка, боорукердикке жана эркиндикке жеткирет.
• Пайгамбарлардын чакырыгы — ыйманга жана эркиндикке чакырык. Муса (алейхи салам) Фараондон элди коё берүүнү сураганы — бул жөн гана саясий талап эмес, Аллахтын буйругу менен аткарылган рухий жана адеп-ахлактык чакырык болгон.