سوره نمل — آیه 10

معانی کلمات:

• تَهْتَزُّ: به حرکت درآید و بلرزد.
• جَانٌّ: مارِ کوچک و چابک که به سرعت حرکت میکند.
• وَلَّى مُدْبِرًا: پشت کرد و گریخت.
• وَلَمْ يُعَقِّبْ: برنگشت و دنبالهروی نکرد (یعنی بازنگشت به سوی آن).

تفسیر آیه:

خداوند متعال به موسی علیهالسلام فرمان داد: «عصای خود را بیفکن.» موسی اطاعت کرد و عصا را انداخت. ناگهان آن عصا به ماری عظیم تبدیل شد که با سرعت و اضطراب حرکت میکرد، مانند ماری کوچک و چابک که به تندی میجنبید. موسی چون این صحنه را دید، ترسید و پشت کرد و گریخت و حتی به پشت سر خود نگاه نکرد و بازنگشت. در این هنگام خداوند او را ندا داد: «ای موسی! نترس! همانا کسانی که من آنان را به رسالت برگزیدهام و در پیشگاه من مقرّباند، از هیچ چیز نمیترسند، نه از مار و نه از غیر آن، زیرا من آنان را در پناه خود قرار دادهام و ایمنی بخشیدهام.» این اطمینانبخشی الهی برای آن بود که موسی بداند این معجزه از جانب خداوند است و جای هیچ ترسی نیست، بلکه نشانهای از قدرت خدا برای تأیید رسالت اوست.

فواید و پیامهای آیه:

• اعتماد به خداوند در برابر قدرتهای ظاهری: مؤمن باید بداند که هرگاه خداوند او را تأیید کند، هیچ نیرویی — حتی اگر به شکل ترسناکترین موجودات باشد — نمیتواند به او آسیب برساند. ترسِ مؤمن تنها از خداوند است و بس.
• آرامش در سایه وحی: وقتی خداوند به پیامبران خود اطمینان میدهد که «نترس»، این نشانهای است برای همه مؤمنان که در سختیها و موقعیتهای هراسانگیز، به یاد خدا و وعدههای او آرامش بگیرند.
• معجزه، نشانه صدق رسالت: تبدیل عصا به مار، یکی از معجزات بزرگ موسی بود تا او را برای مأموریت خطیر (رویارویی با فرعون) آماده کند. این درس میدهد که خداوند برای بندگان مخلص خود، راهگشایی و قدرت میآفریند.
• محبت خداوند به پیامبرانش: این آیه محبت و لطف ویژه خداوند به رسولانش را نشان میدهد که در لحظه ترس، آنها را مورد خطاب قرار داده و دلشان را آرام میکند. این مایهای برای محبت ورزیدن به خداوند و دین اوست که چنین پشتیبان و نگهبان مهربانی دارد.