Nəml surəsi — Ayə 37

Sözlərin izahı:

• ارْجِعْ (ərci'): "Qayıt" deməkdir. Burada Süleyman peyğəmbərin (əleyhissəlam) Səba mələkəsinin elçisinə ünvanladığı əmrdir.
• قِبَل (qibəl): "Güc, taqət, tab gətirmə qabiliyyəti" mənasındadır. "Lə qibələ ləhum biha" ifadəsi "onların buna heç bir gücü çatmaz" deməkdir.
• صَاغِرُونَ (sağirun): "Zəlil, alçalmış, kiçilmiş" mənasındadır. Bu, həm də daxili bir alçalma və məğlubiyyət hissini bildirir.
• أَذِلَّةً (əzillə): "Zəlil olaraq, alçalmış halda" deməkdir. Bu söz, xarici vəziyyətin — yəni izzətdən məhrum olmağın — ifadəsidir.

Ayənin təfsiri:

Süleyman peyğəmbər (əleyhissəlam) Səba mələkəsinin göndərdiyi hədiyyəni qəbul etmədi və elçiyə belə buyurdu: "Sən bu hədiyyə ilə birlikdə onların yanına qayıt. And olsun ki, biz onların üzərinə elə bir ordu ilə gələcəyik ki, onların buna heç bir gücü, taqəti çatmayacaq. Əgər onlar təslim olub tək Allaha ibadət etməyə yönəlməsələr, biz onları Səba torpaqlarından zəlil və alçalmış halda çıxaracağıq. Onlar əvvəlki izzət və hörmətlərini itirəcək, məğlubiyyətin acısını dadacaqlar."

Bu ayə bizə göstərir ki, haqqa boyun əyməyənlər üçün son nəticə zillət və məğlubiyyətdir. Lakin burada bir böyük dərs də var: Süleyman peyğəmbər əvvəlcə onlara sülh və təslimiyyət yolunu təklif etdi. Yəni İslam hər zaman əvvəlcə yaxşılıqla, hikmətlə və gözəl dəvətlə yaxınlaşır. Əgər qarşı tərəf inad edib haqqa üz çevirərsə, o zaman qaçılmaz nəticə ilə üzləşir.

Ey insan! Bil ki, Allahın göndərdiyi haqqa təslim olmaq izzətdir, ondan üz çevirmək isə zillətdir. Süleyman peyğəmbərin ordusu qarşısında Səba əhalisinin aciz qalması kimi, hər bir inadkar qəlbin də axırda Allaha boyun əyməkdən başqa çarəsi yoxdur. Gəlin, bu dünyada ikən haqqa təslim olaq, ta ki qiyamətdə zəlil olmayıb, əbədi izzətə nail olaq. Allahın dəvəti hər zaman sülh və mərhəmətlə gəlir; onu qəbul edən nicat tapar, üz çevirən isə peşman olar.