سوره نمل — آیه 37

معانی کلمات:

• لا قِبَلَ لَهُم بِهَا: توانایی و طاقت مقابله با آنها را ندارند.
• أَذِلَّةً: خوار و ذلیل شده.
• صَاغِرُونَ: کوچک و حقیر، با خواری و ذلت.

تفسیر آیه:

حضرت سلیمان علیه السلام در پاسخ به نامه و هدیه ملکه سبا، به فرستاده او فرمود: «به سوی آنان بازگرد!» یعنی این هدیه را پس بگیر و به قوم خود برگرد. سپس با قاطعیت و اقتدار کامل فرمود: «به خداوند سوگند، با لشکریانی به سراغ آنان خواهیم آمد که هیچ توانایی و قدرتی برای مقابله با آنها نداشته باشند.» این لشکریان آنچنان نیرومند و مجهز بودند که هیچ ارتشی یارای رویارویی با آنان را نداشت. سپس فرمود: «و آنان را از سرزمینشان (سبأ) بیرون خواهیم راند، در حالی که خوار و ذلیل شده و به کوچکی و حقارت گرفتار آمده باشند.» این تهدید جدی در حالی بیان شد که سلیمان پیامبر خدا بود و قدرت و سلطنتش را خداوند به او عطا کرده بود؛ او هرگز در وعده خود تردید نداشت و این سخن نشاندهنده عظمت و اقتدار حکومت الهی او بود. شرط او برای جلوگیری از این برخورد، آن بود که آنان با ایمان و تسلیم به سوی خداوند بیایند و از عبادت غیر او دست بردارند.

فواید و پیامهای آیه:

• عزت مؤمن در سایه ایمان: این آیه نشان میدهد که مؤمنان واقعی هرگز در برابر باطل و کبر و غرور، ذلت نمیپذیرند و با قدرت و قاطعیت از حق دفاع میکنند.
• اهمیت دعوت به توحید: محور اصلی دعوت سلیمان، توحید و ترک شرک بود؛ این نشان میدهد که دعوت به یکتاپرستی مهمترین رسالت پیامبران است.
• اقتدار در برابر دشمن: اسلام به پیروان خود میآموزد که در برابر دشمنان، قوی و مقتدر باشند و هرگز با ضعف و زبونی برخورد نکنند، چرا که عزت از آنِ خدا، رسول و مؤمنان است.
• عاقبت تکبر و سرکشی: کسانی که در برابر حق تکبر میورزند و دعوت پیامبران را نمیپذیرند، سرانجام خوار و ذلیل خواهند شد، همانگونه که قوم سبأ در معرض این تهدید قرار گرفتند.
• رحمت و شدت در کنار هم: پیامبران الهی هم رحمت دارند و هم شدت؛ در برابر مؤمنان و تسلیمشدگان مهرباناند و در برابر سرکشان قاطع و سختگیر. این تعادل، نشانه حکمت الهی است.