Ан-Намль сүрәсе — Аять 43

Сүзләрнең мәгънәләре:

• وَصَدَّهَا — һәм аны туктатты, мәхрүм итте (ягъни иманнан тыйды).
• مَا كَانَت تَّعْبُدُ مِن دُونِ اللَّهِ — Аллаһыдан башка табынган нәрсәсе (Кояшка гыйбадәт кылуы).
• إِنَّهَا كَانَتْ مِن قَوْمٍ كَافِرِينَ — ул, чыннан да, кәфер каумнән иде.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә Бәлкыйс патшабикәсенең хәлен бәян итә. Ул Сөләйман галәйһиссәлам янына килгәч, аның иманга килүенә сәбәп булган хәлләрне сөйли. Бәлкыйс, Сөләйман галәйһиссәламнең могҗизаларын күреп, хакны таныды һәм Аллаһыга иман китерде. Ләкин элек ул Кояшка табына иде. Аны туры юлдан туктаткан нәрсә — нәкъ менә шушы Кояшка гыйбадәт кылуы иде. Ул үз кауменнән калган гадәтләргә ияргән, ата-бабаларыннан килгән ышануларга таянган иде. Аның кауме кәферләр иде, алар Кояшка табыналар иде. Бәлкыйс шул каум арасында үсте, шуңа күрә ул башка дингә өйрәнмәгән иде. Әмма аның акылы һәм зирәклеге бар иде, ләкин батыл ышанулар күңел күзен сукырайта, хакны күрүдән мәхрүм итә. Шуңа күрә ул, хакны ачык күргәч, тиз генә иманга килде һәм үзенең хатасын таныды.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Гаилә һәм тирә-юньнең тәэсире зур — кеше үскән мохит аның ышануларына һәм гамәлләренә көчле йогынты ясый. Шуңа күрә һәркем үзенең ышануларын тикшерергә һәм хакны эзләргә тиеш.
2. Хакны тану өчен акыл һәм фикер йөртү кирәк — Бәлкыйс үзенең акылы белән хакны таныды. Димәк, һәр кеше акылын кулланып, дөрес юлны таба ала.
3. Батыл гыйбадәтләрдән баш тарту — иманның шарты — Кеше Аллаһыга иман китерү өчен, башта батыл ышанулардан һәм гыйбадәтләрдән тулысынча азат булырга тиеш.
4. Тәүбә ишеге һәркемгә ачык — Бәлкыйс кәфер каумдә үссе дә, хакны күргәч, иманга килде. Бу — Аллаһының рәхмәте киңлеген күрсәтә: теләсә кем, кайчан гына булса да, тәүбә итеп, туры юлга кайта ала.
5. Гаделлек һәм хакыйкатьне эзләү — мөэминнең сыйфаты — Бәлкыйс үзенең хатасын танып, горурлыкны ташлап, хакка иярде. Бу — чын мөэминнәргә хас сыйфат: хаталарын танып, төзәтүдән оялмау.