Ан-Намль сүрөсү — Аят 47

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• اطَّيَّرْنَا: Анын түпкү мааниси "تَطَيَّرْنَا" — башкача айтканда, "биз ырым кылдык, жамандыкка жоруп, шумдук деп эсептедик".
• طَائِرُكُمْ: Сөздүк мааниси "канаттууңар, учуучу нерсеңер". Бул жерде "тагдырыңар, жакшылык-жамандык келүүчү себебиңер" деген мааниде колдонулган.
• تُفْتَنُونَ: "Сыналуудасыңар, сыноого тартылуудасыңар" дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Салих пайгамбардын (алайхис-салам) эли ага жана ага ыйман келтирген адамдарга кайрылып: "Биз силердин кесепетиңерден жамандыкка учурадык, силердин араңарда болгонубуздан улам кургакчылыкка кабылдык, ишибиз оңбой калды" — деп шумдук деп айыпташты. Башкача айтканда, алар башына түшкөн кыйынчылыктарды пайгамбарга жана анын жолдоочуларына байланыштырып, аларды шумдуктуу деп эсептешти.

Салих пайгамбар (алайхис-салам) аларга жооп берип: "Силердин тагдырыңар, жакшылык же жамандык кайдан келээри — баары Аллахтын колунда. Аллахтын илиминде эч нерсе жашыруун эмес. Силерге жеткен ар кандай жакшылык да, жамандык да Аллахтын өкүмү жана сыноосу менен болот" — деди. Андан кийин аларга чындыкты ачып берди: "Жок, силер шумдукка ишенүүчү эмес, силер сыналып жаткан коомсуңар. Аллах силерди байлык жана жакырчылык, ден соолук жана оору, жакшылык жана жамандык менен сынап, ким ыймандуу, ким сабырдуу экенин ажыратып көрүүдө."

Демек, алардын башына түшкөн кургакчылык же башка кыйынчылыктар пайгамбарга же ыймандууларга байланыштуу эмес, бул — Аллахтын сыноосу. Аллах адамдарды ар кандай шарттар менен сынап, алардын чыдамкайлыгын, ыйманын жана Аллахка болгон таянычын текшерет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Шумдукка ишенүү туура эмес: Ар кандай жакшылык да, жамандык да Аллахтын өкүмү менен болот. Адамдарды же нерселерди шумдуктуу деп эсептөө ыйманга туура келбейт.
• Баары Аллахтын колунда: Биздин тагдырыбыз, ырыскыбыз, башыбызга түшкөн сыноолор — баары Аллахтын илиминде жана өкүмүндө. Ошондуктан кыйынчылыкка учураганда башкаларды айыптоонун ордуна, Аллахка кайрылып, сабыр кылуу керек.
• Жашоо — сыноо: Байлык да, жакырчылык да, ден соолук да, оору да — баары сыноо. Аллах бизди ушул шарттар аркылуу сынап, кимдин ыйманы бекем, кимдин сабыры чоң экенин көрсөтөт.
• Пайгамбарларга каршы чыгуу адашууга алып барат: Салих пайгамбардын эли чындыкты четке кагып, пайгамбарды жана ыймандууларды шумдуктуу деп айыпташты. Бул — акыйкатты четке кагуунун жана текеберликтин белгиси. Ал эми чындыкты кабыл алып, Аллахка таянган адам гана сыноолордон ийгиликтүү өтөт.
• Ыймандууларга жакшылык кабар: Бул аят бизге кыйынчылыктарда Аллахка таянуу, сабыр кылуу жана шумдукка ишенбөө керектигин үйрөтөт. Аллах сынаганда, Аллахтын жардамы жана сыйлыгы да жакын экенин унутпайлы.