Naml surasi — Oyat 65

Kalimalarning ma'nolari:

• الْغَيْبَ (g'ayb): Inson hissiyotlari va aqli bilan idrok eta olmaydigan, faqat Allohga xos bo'lgan narsalar.
• أَيَّانَ (ayyona): Qachon, qaysi vaqtda.
• يُبْعَثُونَ (yub'asun): Qabrlaridan tiriltiriladilar, qiyomat uchun jonlantiriladilar.

Tafsir:

Ey Muhammad! Sizga qiyomat soati haqida savol beruvchi mushriklarga ayting: Osmonlarda va Yerda bo'lgan barcha maxluqotlar — farishtalar, insonlar va jinlar — g'ayb ilmini bilmaydilar. G'aybni bilish faqat Allohning O'zigagina xosdir. U hech kimga o'z ilmidan xabar bermaydi, faqat O'zi xohlagan narsalarnigina elchilariga vahiy orqali bildiradi. Osmonlar va Yerdagi hech bir jonzot qiyomat qachon bo'lishini, odamlar qachon qabrlaridan tiriltirilishini bilmaydi. Bu bilim faqat Allohning huzuridadir. Ular qiyomatning vaqtini bilmasliklari bilan birga, uning yaqinligini ham sezmaydilar. Ammo qiyomat kelib, o'limdan keyin tirilish haqiqatini o'z ko'zlari bilan ko'rganlarida, ularning bilimi to'liq bo'ladi va o'sha paytda ular oxirat va undagi dahshatlarga to'liq ishonadilar. Holbuki ular dunyoda bu haqda shubhada edilar va ko'ngil ko'zlari bu haqiqatdan ko'r bo'lib qolgan edi.

Foydalar:

1. Ushbu oyat musulmonlarga g'ayb ilmi faqat Allohga xos ekanini o'rgatadi. Bu esa insonni faqat Allohga tavakkal qilishga va Uning huzurida kamtarin bo'lishga yetaklaydi.
2. Qiyomat soatini bilish Allohning ilmidan tashqarida ekani, har qanday folbin, bashoratchi yoki da'vogarning bu boradagi so'zlari yolg'on ekanini ko'rsatadi. Bu musulmonni bid'at va xurofotlardan saqlaydi.
3. Qiyomatga ishonish va unga tayyorgarlik ko'rish — insonni gunohlardan tiyib, yaxshi amallarga undaydi. Zero, har bir inson o'z amallariga yarasha jazolanadigan kunni kutmoqda.
4. Alloh taoloning ilmi cheksiz va mukammaldir. Uning huzurida osmonlar va Yerdagi hamma narsa oshkordir. Bu esa mo'min qalbini Allohning buyukligiga to'ldiradi va Unga bo'lgan muhabbatini oshiradi.