Naml surasi — Oyat 93

Kalimalarning ma'nolari:

• آيَاتِهِ – Uning alomatlari, mo‘jizalari va qudratiga dalolat qiluvchi belgilar.
• فَتَعْرِفُونَهَا – Siz ularni tanib olasiz, ya’ni haqiqat ekanini anglab yetasiz.
• بِغَافِلٍ – G‘aflatda qoluvchi, bexabar.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom, ayting: “Barcha hamdu sanolar Allohgadir – Uning son-sanoqsiz ne’matlari va mukammal fazlu karami uchun.” Alloh taolo sizlarga, ey mushriklar va inkor qiluvchilar, O‘zining alomatlarini albatta ko‘rsatadi – bu alomatlar o‘z ichingizda, osmonu zaminda, rizq-u ro‘zg‘orda va Uning qudratiga dalolat qiluvchi boshqa belgilarda zohir bo‘ladi. Sizlar bu alomatlarni ko‘rib, ularning Allohning haq alomatlari ekanini tanib olasiz, ammo bu tanib olish vaqti kelganda, u sizlarga foyda bermaydi – xuddi Badr jangida, Makka fathida va shunga o‘xshash voqealarda bo‘lgani kabi, ular Allohning azobi va yordami kelganda haqiqatni anglab yetdilar, lekin bu bilim ularni qutqarmadi. Ey Payg‘ambar, sening Robbing, ey Muhammad, bandalaringning qilayotgan amallaridan g‘aflatda emasdir – balki U har bir ishni biladi, hech narsa Undan yashirin emas. Sizlarning azobingizni kechiktirishi Uning g‘aflatda ekanidan emas, balki Uning hikmati va muhlat berishidir. U barcha qilgan amallaringizga yarasha sizlarga mukofot yoki jazo beradi.

Foydalar:

• Ushbu oyat mo‘minlarga Allohning har bir ishini ko‘rib turishini eslatadi, bu esa ularni taqvodor bo‘lishga va gunohlardan saqlanishga undaydi.
• Alloh taoloning azobini kechiktirishi Uning g‘aflatidan emas, balki bandalariga muhlat berish va tavba qilish imkoniyatini yaratishidir – bu Uning rahmati va hikmatining belgisidir.
• Allohning alomatlari har joyda – insonning o‘zida, tabiatda va koinotda mavjud; ularni o‘rganish va tafakkur qilish insonni iymonga yetaklaydi.
• Hamdu sanoni faqat Allohga xos qilish – bandaning shukr qilishi va Uning ne’matlarini e’tirof etishining eng go‘zal ifodasidir, bu esa inson qalbini poklaydi va Unga yaqinlashtiradi.