Ənkəbut surəsi — Ayə 6

1) Bəzi sözlərin izahı:

• Cihad / Mücahidə: Burada iki mənası nəzərdə tutulur: birincisi, düşmənlə vuruşmaq (cihad-i hərb); ikincisi, insanın öz nəfsi ilə mübarizəsi — yəni nəfsi itaətə məcbur etmək, günahdan çəkindirmək üçün səbir göstərmək (cihad-i nəfs).
• Nəfs: İnsanın özü, daxili istəkləri və meylləri.
• Ğani (غني): Heç bir şeyə ehtiyacı olmayan, təmamilə zəngin olan. Allahın sifəti olaraq: Onun heç kimsəyə və heç nəyə ehtiyacı yoxdur.
• Aləmin (العالمين): Bütün varlıqlar, bütün məxluqat — insanlar, cinlər, mələklər və hər şey.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala bizə çox dəyərli bir həqiqəti bildirir: kim Allah yolunda cihad edirsə — istər döyüş meydanında, istərsə də öz nəfsi ilə mübarizə apararaq onu itaətə yönəldirsə, günahlardan uzaqlaşdırırsa — bilməlidir ki, bu cihadın faydası yalnız özünə qayıdır. Çünki cihad edənin qazandığı savab, əldə etdiyi mənəvi yüksəliş və Allahın razılığı onun özünə aiddir. Allah bu əməllərə görə heç bir mənfəət götürməz; Onun bütün məxluqatın ibadətinə və itaətinə ehtiyacı yoxdur. Bütün varlıqlar Ona itaət etsə, bu Onun mülkünə heç nə əlavə etməz; hamısı asi olsa, bu da Onun səltənətindən heç nə əskiltməz. Çünki Allah Özü-Özlüyündə kamildir, zəngindir, heç bir şeyə möhtac deyildir. Mülk, xəlq etmək və əmr etmək yalnız Ona məxsusdur.

3) Dəvət və təşviq:

Ey insan! Bil ki, sənin atdığın hər bir addım, çəkdiyin hər bir çətinlik, nəfsinə qarşı verdiyin hər bir mübarizə əslində sənin öz xeyrinədir. Allah səni bu yola çağırır ki, sən qazanasan — O, sənin əməllərinə möhtac deyil. Necə gözəl bir Rəbbdir ki, bizə cihadı əmr edir, amma bunun bütün mükafatı bizə qayıdır! Gəl, bu çağırışa qulaq asaq, nəfsimizi yaxşılığa yönəldək, səbir və itaətlə Allaha yaxınlaşaq. Unutma ki, sənin qazandığın hər bir savab, hər bir mənəvi dərəcə sənin özün üçündür — Allahın heç nəyə ehtiyacı yoxdur, amma sənin Ona sonsuz ehtiyacın var.