Sura Aal-Imran — Aya 168

Maana ya Maneno:

• "Wa'qada'u": Waliketi nyuma, yaani hawakushiriki katika vita.
• "Fadra'u": Jikingeni, jiondoleeni, au yafukuzieni.

Tafsiri ya Aya:

Aya hii inawahusu wanafiki ambao walikaa nyuma na hawakupigana vita vya Uhud. Wakawaambia ndugu zao wa kijamaa (si wa dini) ambao walishiriki vita na kuuawa: "Lau wangalitutii sisi na wasingeenda kupigana, wasingeuliwa." Yaani, walidai kwamba kukaa nyuma na kuacha jihad ndio sababu ya kuishi, na kwamba wale waliopigana walijiletea maangamizi wenyewe.

Mwenyezi Mungu anamuamrisha Mtume wake (ﷺ) awajibu kwa kusema: "Basi jikingeni nafsi zenu na mauti ikiwa mnasema kweli." Yaani, ikiwa kweli kukaa nyuma na kujihadhari kunaweza kumuepusha mtu na mauti, basi jiondoleeni mauti wenyewe kwa nguvu zenu na mipango yenu. Lakini hakika mauti yatawafikia popote mlipo, hata kama mmekaa nyumbani. Mauti ni jambo lililoamuliwa na Mwenyezi Mungu, wala si kukaa nyuma au kwenda mbele kunakoweza kulibadilisha.

Faida Zinazotokana na Aya:

1. Ukweli kwamba mauti ni amri ya Mwenyezi Mungu pekee – Hakuna mtu anayeweza kuikimbia, wala kujikinga nayo kwa kukaa nyuma au kwa mipango yake. Hivyo, mwamini hapaswi kuogopa kifo hadi kumwachisha kufanya jambo analolipenda Mwenyezi Mungu, kama vile jihad na kujitolea katika njia ya Mwenyezi Mungu.
2. Kukaa nyuma na kuacha jihad si dalili ya hekima wala akili – Bali ni udhaifu wa imani na kufuata matamanio. Mwamini anapaswa kuwa na ujasiri na kutumaini ahadi za Mwenyezi Mungu, si kujihifadhi kwa njia zinazokinzana na amri za Mwenyezi Mungu.
3. Kukemea tabia ya wanafiki wa kuwadharau wale wanaojitolea katika njia ya Mwenyezi Mungu – Wanafiki hujaribu kuwafanya waja wa Mwenyezi Mungu wavunjike moyo kwa maneno yao ya uongo. Mwamini anapaswa kuyapinga maneno hayo kwa ukweli na kwa kumtegemea Mwenyezi Mungu.
4. Uthibitisho kwamba mja hawezi kujikinga na mauti – Ikiwa mauti yamekwisha amuliwa, hayana budi kutokea. Hivyo, ni afadhali mja afe akiwa katika utii wa Mwenyezi Mungu kuliko afe akiwa katika uasi na udhaifu.
5. Kuwafariji wale waliojitolea na kuuawa katika njia ya Mwenyezi Mungu – Hao si waliopoteza kitu, bali wamepata shahada ya juu kwa Mwenyezi Mungu. Na wale waliokaa nyuma hawakujikinga na mauti, bali wamejinyima thawabu kubwa.