ሱረቱ አል-ኢምራን — አንቀጽ 168

የቃላት ማብራሪያ፦

• ﴿ٱلَّذِينَ قَالُواْ﴾፦ እነዚህ ከሐሰተኞች (ሙናፊቆች) የሆኑት ሰዎች ናቸው።
• ﴿لِإِخۡوَٰنِهِمۡ﴾፦ ለወንድሞቻቸው ማለትም በዝምድና ወንድሞቻቸው ለሆኑት፣ በእምነት ግን ወንድሞቻቸው ላልሆኑት — በኡሑድ ጦርነት የተገደሉትን ሰማዕታት በመጥቀስ።
• ﴿وَقَعَدُواْ﴾፦ እነሱ ራሳቸው ከጦርነት ተቀምጠው (ተወግዘው) እያሉ ነው ይህን የተናገሩት።
• ﴿لَوۡ أَطَاعُونَا﴾፦ እኛን ቢታዘዙን ኖሮ፣ ማለትም ከመሐመድ (ሶ.ዐ.ወ) ጋር ወደ ጦርነት ባልወጡ ኖሮ።
• ﴿فَٱدۡرَءُواْ﴾፦ እንግዲህ ገፉ/ከለክሉ/አስወግዱ።
• ﴿عَنۡ أَنفُسِكُمُ ٱلۡمَوۡتَ﴾፦ ከራሳችሁ ላይ ሞትን በራሳችሁ ምክርና በራሳችሁ ማጭበርበሪያ መንገዶች ገፉት።

የአንቀጹ ትርጉምና ትምህርቱ፦

እነዚህ ሰዎች ከጦርነት ተቀምጠው ለወንድሞቻቸው እንዲህ ይሉ ነበር፦ "እኛን ቢታዘዙን ኖሮ አይገደሉም ነበር።" ማለትም እነሱ ራሳቸው ከጦርነት ተቀምጠው ሌሎች በኡሑድ ጦርነት ሲገደሉ ሲያዩ፣ "እነዚህ ሰዎች እኛ ባለንበት ምክር ቢሰሙንና ባልወጡ ኖሮ አይገደሉም ነበር" እያሉ ይናገሩ ነበር። ይህ ንግግራቸው ግን ከእምነት የራቀ ነበር፤ ምክንያቱም ሞትና ሕይወት በአላህ እጅ እንደሆኑ አላመኑም ነበር።

ከዚያም አላህ ለነቢዩ መሐመድ (ሶ.ዐ.ወ) እንዲህ እንዲል አዘዘው፦ "እንግዲህ እናንተ ራሳችሁ ከሞት መከላከል ከቻላችሁ ከራሳችሁ ላይ ሞትን ገፉት።" ማለትም እናንተ ራሳችሁ ከጦርነት ተቀምጣችሁ በዚህ ተርፋችኋል ብላችሁ እንደምታስቡት ከሆነ፣ ሞት ወደ እናንተ ሲመጣ ከራሳችሁ ላይ ገፉትና አስወግዱት። ይህን ማድረግ ከቻላችሁ እውነተኞች ናችሁ፤ ካልቻላችሁ ግን ሞት በአላህ ፈቃድ ብቻ እንደሚመጣና መቀመጥም ሆነ መውጣት ሞትን ከእናንተ ላይ እንደማይከላከል እወቁ።

ይህ አንቀጽ ትልቅ ትምህርት ይዟል፦ ሕይወትና ሞት በአላህ እጅ ናቸው። ሰው በጦርነት ተሰልፎ ሊገደል ይችላል፣ ቤቱ ተቀምጦም ሊሞት ይችላል። ስለዚህ ከጦርነት መቀመጥ ሞትን አያስወግድም፤ በአላህ መንገድ መሰለፍም ሕይወትን አያሳጥርም። እውነተኛው አማኝ ሞትን ከመፍራት ይልቅ በአላህ መንገድ ለመሰለፍ ይፈጥናል፤ ምክንያቱም ሞት የማይቀር ነው፤ ነገር ግን በአላህ መንገድ መሞት የማይጠፋ ምንዳ ነው።

እንግዲህ ውድ ወንድሜ/እህቴ ሆይ! ይህች አንቀጽ ልብህን ንካ። አላህ ሁሉን ነገር የሚያውቅና የሚገዛ አምላክ ነው። ሞትም ሆነ ሕይወት፣ ሀብትም ሆነ ድህነት፣ ጤናም ሆነ ሕመም — ሁሉም በእርሱ ፈቃድ ነው። ስለዚህ በአላህ ላይ ተመኩ፤ በእርሱ መንገድ ለመስዋዕትነት ተዘጋጅ፤ ሕይወትህን በእርሱ ፍላጎት መሠረት መስደስ። ይህች አንቀጽ ለእኛ ሁሉ ጥሪ ናት፦ በአላህ ላይ እምነትን አጽኑ፤ በቀዳር ላይ ብቻ አትመኩ፤ ሞትንም አትፍሩ። አላህ ለሚጠነቀቁት ሁሉ መውጫን ይሰጣል።