آل عمران سۈرىسى — ئايەت 183

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• عَهِدَ إِلَيْنَا: بىزگە بۇيرۇق قىلدى، ۋەسىيەت قىلدى.
• قُرْبَانٍ: ئاللاھقا يېقىنلىشىش ئۈچۈن ئاتىلىدىغان قۇربانلىق.
• تَأْكُلُهُ النَّارُ: ئۇنى ئوت يەيدۇ، يەنى ئاسماندىن چۈشكەن ئوت ئۇنى كۆيدۈرۈۋېتىدۇ.
• الْبَيِّنَاتِ: ئوچۇق-ئاشكارا مۆجىزىلەر ۋە دەلىللەر.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا يەھۇدىيلارنىڭ يالغان دەۋاسىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار: «ئاللاھ بىزگە كىتابلىرىمىزدا ۋە پەيغەمبەرلىرىمىزنىڭ تىلىدا شۇنداق بۇيرۇق قىلغانكى، تاكى بىزگە بىرەر پەيغەمبەر ئاسماندىن ئوت چۈشۈپ كۆيدۈرۈۋېتىدىغان قۇربانلىق كەلتۈرمىگۈچە ئۇنىڭغا ئىشەنمەيمىز» دەپ دەۋا قىلدى. ئۇلار بۇ سۆزى بىلەن ئاللاھقا يالغاننى تۆكۈپ، پەيغەمبەرلەرنىڭ راستلىقىنى پەقەت مۇشۇ بىر خىل مۆجىزىگىلا چەكلەپ قويدى. شۇڭا ئاللاھ پەيغەمبىرى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا ئۇلارغا شۇنداق جاۋاب بېرىشنى بۇيرۇدى: «مەندىن ئىلگىرى سىلەرگە نۇرغۇن پەيغەمبەرلەر ئوچۇق-ئاشكارا مۆجىزىلەر بىلەن ۋە سىلەر تىلغا ئالغان ئوت كۆيدۈرىدىغان قۇربانلىق بىلەن كەلگەن ئىدى. ئەگەر سىلەرنىڭ دەۋايىڭلار راست بولسا، ئۇنداقتا ئاتا-بوۋىلىرىڭلار ئۇ پەيغەمبەرلەرنى نېمە ئۈچۈن ئۆلتۈردى؟» يەنى ئۇلارنىڭ دەۋاسى پۈتۈنلەي يالغان، چۈنكى ئەگەر ئۇلار راستتىنلا شۇنداق ئەھدىگە ئەمەل قىلىدىغان بولسا، ئۆزلىرى تىلغا ئالغان مۆجىزىلەر بىلەن كەلگەن پەيغەمبەرلەرنى ئۆلتۈرمەس ئىدى.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا ئۆز پەيغەمبەرلىرىنى قوللاپ، ئۇلارغا قارىتىلغان يالغان دەۋالارنى رەددىيە بېرىدۇ.
• كىشىلەرنىڭ ھەقىقەتنى قوبۇل قىلماسلىق ئۈچۈن تۈرلۈك باھانىلەرنى ئىشلىتىشى قەدىمدىن مەۋجۇت بولغان خاتالىق ئىكەنلىكىنى بىلدۈرىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئەقىل ۋە دەلىلگە ئاساسلانغان دىن بولۇپ، يالغان دەۋالار ۋە ئاساسسىز شەرتلەر بىلەن ھەقىقەتنى يوشۇرۇشقا يول قويمايدۇ.
• پەيغەمبەرلەرنىڭ راستلىقىنى ئىنكار قىلغۇچىلارنىڭ ئاقىۋىتى ھەر دائىم زىيان ۋە ھەسارەت بولىدۇ.
• بۇ ئايەت ئىنسانلارنى ھەقىقەتنى ئىزدەشكە، ئاساسسىز باھانىلەرگە ئىشەنمەستىن، ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىگە ئەقىل بىلەن قاراشقا تەرغىب قىلىدۇ.