Аль Имран сүресі — Аят 183

1. Сөздердің мағынасы:

• عَهِدَ إِلَيْنَا — бізге өсиет етті, бұйырды, уәде берді.
• قُرْبَانٍ — Аллаға жақындасу үшін ұсынылатын құрбандық.
• تَأْكُلُهُ النَّارُ — оны от жейді, яғни көктен түскен от оны жойып жібереді.
• الْبَيِّنَاتِ — айқын дәлелдер, ашық мұғжизалар.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят яһудилердің бір тобының жалған сөзін әшкерелейді. Олар: «Аллаһ бізге кітаптарымызда өсиет етіп, пайғамбарлыққа шақырған кез келген адамға сенбейміз, тек ол бізге көктен от түсіріп, сол от жейтін құрбандық әкелмейінше» деп айтқан. Бұл — олардың Аллаһқа жала жабуы және пайғамбарлардың шындығын тек бір ғана белгіге шектеуі еді.

Сондықтан Аллаһ Тағала Пайғамбарымызға ﷺ оларға былай деп жауап беруді бұйырды: «Менен бұрын да сендерге айқын дәлелдермен және сендер айтып отырған сол құрбандық белгісімен келген пайғамбарлар болды. Ендеше, егер сендер шыншыл болсаңдар, неге оларды өлтірдіңдер?» Яғни, олардың бұл талабы шындыққа негізделмеген — өйткені ол белгі келген кезде де олар сенбеді, тіпті пайғамбарларды өлтірді. Бұл олардың сөзінің жалған екенін және олардың әуел бастан иманға ниетті болмағанын көрсетеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ислам — ақиқат діні; ол адамды ойлауға, дәлелге қарауға шақырады, ал жалған сөз бен жала жабу әшкереленеді.
• Аллаһқа жала жабу — ауыр күнә; әсіресе «Аллаһ бізге бұйырды» деп өтірік айту үлкен қателік.
• Пайғамбарларға сену — иманның негізі; оларды жалған сылтаумен теріске шығару адасушылыққа әкеледі.
• Адам баласына берілген дәлелдер жеткілікті; мәселе дәлелдің аздығында емес, жүректің қатып, әділетсіздікке бой ұруында.
• Құрбандық — Аллаға жақындасу амалы; ол шынайы ниетпен және Аллаһтың әміріне сай орындалуы керек.
• Өткен қауымдардың тарихынан сабақ алу — иманды нығайтады және қателіктерді қайталамауға үйретеді.
• Ислам діні адамды әділдікке, шыншылдыққа және Аллаһтың белгілерін мойындауға шақырады — бұл жүректі жұмсартып, иманға бастайтын жол.